MODEL PAPER 2025 संस्कृत - MODEL PAPER 2025

किस समास का उत्तरपद प्रधान होता है?

'______________ नमः।' रिक्तस्थान की पूर्ति उचित पद से करें-

'परिहासः' पद का अर्थ है-

______________ 'बालिकाः उद्याने भ्रमन्ति। करें- रिक्तस्थान की पूर्ति उचित पद से करें-

बालकद्वयम् विद्यालयं ______________ । रिक्तस्थान की पूर्ति उचित पद से करें-

'दिवास्वप्नः' पाठ का कोई एक श्लोक लिखें।

उधम शरीर में रहने वाला मानव का मित्र है, कैसे?

कौन-कौन से गुण पुरुषों को प्रकाशित करते हैं?

जन सामान्य में वैद्य के संबंध में कौन-सी भ्रांति व्याप्त है?

पंचतंत्र का वर्ण्यविषय क्या है?

प्राचीन काल में प्रजातंत्र किस रूप में था?

'नरेशः' किस सन्धि का उदाहरण है?

किस समास का प्रथम पद नकारात्मक होता है?

कर्मवाच्य और भाववाच्य के कर्ता में कौन-सी विभक्ति होती है?

किम् शब्द का स्त्रीलिंग सप्तमी विभक्ति एकवचन में क्या रूप होगा?

एकदा एकः काकः पिपासितः अभवत् । सः जलपानाय इतस्ततः अभ्रमत् परन्तु सः कुत्रापि जलं न अपश्यत्। अन्ते सः उद्याने एक घटम् अपश्यत् । सः घटस्य समीपे अगच्छत् तदा सः घटस्य मुखे उपाविशत् अपश्यत् च यत् घटे तु स्वल्पमेव जलम् अभवत्। सः जलस्य पानाय वारं वारम् प्रयत्नम् अकरोत् । ततः सः जलस्य पाने सफलः न अभवत् तथा अपि सः निराशः न अभवत्। ततः सः एकम् उपायम् अचिन्तयत् सः पाषाणस्य खण्डानि घटे अक्षिपत् एवं घटस्य तलस्थ जले घटस्य कण्ठे आगच्छत् । सः पर्याप्तं जलम् अपिबत्। सः अति प्रसन्नः अभवत् ।
I. एकपदेन उत्तरत -
(क) पिपासितः कः आसीत्?
(ख) घटे किम् आसीत्?
II. पूर्णवाक्येन उत्तरत -
(क) स्वल्पं जलं दृष्ट्वा काकः किम् अकरोत् ?
(ख) पिपासितः काकः कदा प्रसनः अभवत् ?
III. अस्य गद्यांशस्य एक समुचितं शीर्षकं ददातु ।

एकस्मिन् तडागे एकः कच्छपः वसति स्म। तस्य द्वे मित्रे हंसजातीये अपि एव अवसताम्। ते तु प्रतिदिनम् तत्र एव अक्रीडन्। एकदा तस्मिन् प्रदशे वृष्टिः न अभवत् सरः च शनैः शनैः शुष्कः अभवत्। जलस्य अभावात् दुःखितः कूर्मः हंसौ अकथयत् यत् प्रभूतजलसनाथ सरः अन्विष्यताम्। यदा अग्रिमे दिवसे हंसौ सरम् अन्विष्य आगच्छताम् तदा कूर्मः अवदत् कश्चिद् लघुकाष्ठम् आनयताम् अहं काष्ठस्य मध्य प्रदेशम् दन्तैः ग्रहीष्यामि युवां च तत् काष्ठम् मया सहितम् संगृह्य तत्सरः नेष्यथः। तथानुष्ठिते हंसौ एकं पुरम् अपश्यताम्। तत्र विस्मिताः जनाः नीयमानं कच्छपं दृष्ट्वा कोलाहलम् अकुर्वन् । तेषां कोलाहलं श्रुत्वा कूर्मः अवदत्-
"कथम् एषः कोलाहलः" एतत् वक्तुमिच्छन् सः
अर्धोक्ते एव अधः पतित्वा मृतः ।
I. एकपदेन उत्तरत -
(क) कच्छपः कुत्र वसति स्म ?
(ख) कोलाहलं के कुर्वन्ति स्म ?
II. पूर्णवाक्येन उत्तरत -
(क) कच्छपः किमर्थ दुःखितः अभवत् ?
(ख) पुरस्य जनाः किमर्थं विस्मिताः अभवन् ?
III. गद्यांशस्य शीर्षकमेकं लिखित ।

मानवः सामाजिकः प्राणी अस्ति। सः समाजात् विना स्थातुं न शक्नोति । समाजे असी अन्यान् अनुकरोति । असौ यादृशैः सह उपविशति तादृशः एव असी भवति। गुणवतां संगेन गुणी भवति, दुष्टानां च संगेन दुष्टः भवति। कुसंगस्य दुष्प्रभावः भवति । अतः मानवेन सतां संगतिः करणीया दुर्जनानां संगतिः च परिहरणीया ।
I. एकपदेन उत्तरत -
(क) मनुष्यः गुणवतां संगेन कीदृशः भवति ?
(ख) मानवेन केषां संगतिः करणीया ?
II. पूर्णवाक्येन उत्तरत -
(क) मनुष्यः कथं स्थातुं न शक्नोति ?
(ख) मानवेन का करणीया ?

अहं सिद्धान्तः अस्मि । मम मित्रस्य नाम हर्षितः अस्ति। मम गृहस्य समीपे एव वसति । आवाम् एकस्मिन् एव विद्यालये पठावः आवां प्रातः सह एवं भ्रमणाय गच्छावः । आवां सायंकाले मिलित्वा क्रीडाक्षेत्रे कन्दुकेन क्रीडाक । सः पठने कुशलः अस्ति। सः न केवलं मम अपितु सर्वेषां सहायकः अस्ति । सः अतीव सरलस्वभावः अस्ति। सः एकः आदर्शः बालकः अस्ति ।
I. एकपदेन उत्तरत -
(क) सिद्धान्तस्य मित्रं कः अस्ति?
(ख) हर्षितः कीदृशः बालः अस्ति?
II. पूर्णवाक्येन उत्तरत -
(क) हर्षितः कुत्र वसति
(ख) तौ सायंकाले किं कुरुतः ?

भारतवर्षः

परोपकारः

संस्कृतभाषायाः महत्त्वम्

मम विद्यालयः

पुस्तकालयः

छात्रवृत्ति -प्राप्ति हेतु प्राचार्य को एक आवेदन पत्र संस्कृत में लिखिए।

अपनी बहन को जन्तुशाला भ्रमण के विषय में बताते हुए संस्कृत में एक पत्र लिखिए

अपने विद्यालय के वार्षिकोत्सव का वर्णन करते हुए पिता के पास संस्कृत में एक पत्र लिखिए।

पुस्तक भेजने के लिए पुस्तक प्रकाशक के प्रति संस्कृत में एक पत्र लिखें।

लड़के गेंद से खेलते हैं।

मोहन शिक्षक से व्याकरण पढ़ता है।

गंगा हिमालय से निकलती है।

विद्याधन सभी धनों में प्रधान है।

चोर सिपाही से डरता है।