पुरा त्वया मह्यं व्याघ्रत्रयं दत्तम्।
15 questions across 5 question groups — pick any mix to generate a Sanskrit paper with step-by-step answer keys.
रेखाङ्कित-पदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत |
5 Q→02मञ्जूषातः समुचितपदानि चित्वा अधोलिखित-श्लोकस्य अन्वयं पूरयित्वा पुनः लिखत | [4M]
2 Q→03कथांशं समुचित-क्रमेण लिखत |[8M]
2 Q→04गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत |[5M]
3 Q→05मञ्जूषायाः साहाय्येन श्लोकस्य भावार्थे रिक्तस्थानानि पूरयित्वा पुनः लिखत |[4M]
3 Q→One sample from each question group in this chapter. Select any group above to see the full set with answer keys.
रे रे धूर्त त्वया दत्तं मह्यं व्याघ्रत्रयं पुरा।
विश्वास्यायैकमानीय कथं यासि वदाधुना।।
इत्युक्ता धाविता तूर्णं व्याघ्रमारी भयङ्करा।
व्याघ्रोऽपि सहसा नष्टः गलबद्धशृगालकः।।
भावार्थ: रे रे धूर्त पुरा त्वया (i) ________ व्याघ्र (ii) ________ दत्तम्। विश्वास्य (अपि) अद्य (iii) ________ आनीय कथं यासि इति अधुना (iv) ________
मञ्जूषा- (मह्यम्, त्रयं, वद, एकम्)
निजबुद्ध्या विमुक्ता सा भयाद् व्याघ्रस्य भामिनी।
अन्योऽपि बुद्धिमॉल्लोके मुच्यते महतो भयात्॥
भावार्थ: सा भामिनी निज (i) ________ व्याघ्रस्य भयात् (ii) ________ लोके अन्यः अपि (iii) ________ (निजबुद्ध्या ) महतो (iv) ________ मुजयते।
मञ्जूषा- (भयात्, बुद्ध्या, बुद्धिमान्, विमुक्ता)
जम्बुक:-स्वामिन्! यत्रास्ते सा धूर्ता तत्र गम्यताम्। व्याघ्र! तव पुनः तत्र गतस्य सा सम्युखपीक्षते यदि, तर्हि त्वया अहं हन्तव्य इति।
व्याघ्रः-शृगाल! यदि त्वं मां मुक्त्वा यासि सदा वेलाप्यवेला स्यात्।
जम्बुक:-यदि एवं तर्हि मां निजगले बद्ध्वा चल सत्वरम्। स व्याघ्रः तथाकृत्वा काननं ययौ। शृगालेन सहितं पुनरायान्तं व्याघ्र दूरात् दृष्ट्वा बुद्धिमती चिन्तितवती-जम्बुककृतोत्साहाद् व्याघ्रात् कथं मुच्यताम्? परं प्रत्युत्पन्नमतिः सा जम्बुकमाक्षिपन्तयङ्गल्या तर्जयन्त्युवाच-
रे रे धूर्त त्वया दत्तं मह्यं व्याघ्रत्रयं पुरा।
विश्वास्यायैकमानीय कथं यासि वदाधुना।।
अ. एकपदेन उत्तरत (केवलं प्रश्नद्वयमेव)
(क)व्याघ्रजम्बुकौ कुत्र ययौ?
(ख)“त्वया अहं हन्तव्यः” इति कः कथयति?
(ग)यदि शृगालः व्याघ्र मुक्त्वा यास्यति तदा का स्यात्?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)सा बुद्धिमती किम् चिन्तितवती।
(ख)सा प्रत्युत्पन्नमतिः बुद्धिमती कथम् उवाच?
इ. तनदेशानुसारम् उतरि- (प्रश्नद्वयमेव)
(क)शीघ्रम्’ इति पदस्य पर्यायपदं गद्यांशे किमस्ति?
(ख)बद्ध्वा’ इति पदस्य विपर्ययपदं गद्यांशे किम्?
(ग)‘सा धूर्ता’ अत्र विशेषणपदं किम्?
इति श्रुत्वा व्याघ्रमारी काचिदियमिति मत्वा व्याघ्रो भयाकुलचित्तो नष्टः।
निजबुद्ध्या विमुक्ता सा भयाद् व्याघ्रस्य भामिनी।
अन्योऽपि बुद्धिमाँल्लोके मुच्यते महतो भयात्॥
भयाकुलं व्याघ्नं दृष्ट्वा कश्चित् धूर्तः शृगालः हसन्नाह-“भवान् कुतः भयात् पलायितः?”
व्याघ्रः-गच्छ, गच्छ जम्बुक! त्वमपि किञ्चिद् गूढप्रदेशम्। यतो व्याघ्रमारीति या शास्त्रे श्रूयते तयाह हन्तुमारब्धः परं गृहीतकरजीवितो नष्टः शीघ्रं तदग्रतः।
शृगालः-व्याघ्र! त्वया महत्कौतुकम् आवेदितं यन्मानुषादपि बिभेषि?
व्याघ्रः-प्रत्यक्षमेव मया सात्मपुत्रावेकैकशो मामत्तुं कलहायमानौ चपेटया प्रहरन्ती दृष्टा।
अ. एकपदेन उत्तरत (केवलं प्रश्नद्वयमेव)
(क)कीदृशः व्याघ्रः नष्टः?
(ख)धूर्तः शृगालः किम् कुर्वन्तम् अवदत्?
(ग)व्याघ्रण किम् आवेदितम्?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)व्याघ्रः जम्बुकम् प्रति किम् कथयति?
(ख)इति श्रुत्वा किं मत्वा व्याघ्रः भयाकुलचित्त नष्ट:!
इ. तनदेशानुसारम् उतरि- (प्रश्नद्वयमेव)
(क)जम्बुकः’ इति पदस्य पर्यायपदं गद्यांशे किमस्ति?
(ख)शृगालः’ इतिपदस्य विशेषणपदं गद्यांशे किं प्रयुक्तम्?
(ग)‘रुदन्’ इति क्रियापदस्य विपर्यय पदं गद्यांशे किम्?
अस्ति देउलाख्यो ग्रामः। तत्र राजसिंहः नाम राजपुत्रः वसति स्म। एकदा केनापि आवश्यककार्येण तस्य भार्या बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता पितुर्गृहं प्रति चलिता। मार्गे गहनकानने सा एकं व्याघ्रं ददर्श। सा व्याघ्रमागच्छन्तं दृष्ट्वा धाष्र्यात् पुत्रौ चपेटया प्रहृत्य जगाव-“कथमेकैकशो व्याघ्रभक्षणाय कलहं कुरुथः?
अयमेकस्तावद्विभज्य भुज्यताम्। पश्चाद् अन्यो द्वितीयः कश्चिल्लल्याने।”
अ. एकपदेन उत्तरत (केवलं प्रश्नद्वयमेव)
(क)सा बुद्धिमती कुत्र एकं व्याघ्रं ददर्श?
(ख)बुद्धिमती पुत्रद्वयोपेता कुत्र चालिता?
(ग)ग्रामस्य नाम किमस्ति?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)सा पुत्रौ-चपेटया प्रहत्य किम् जगाद?
(ख)एकदा तस्य भार्या कि प्रति चलिता?
इ. तनदेशानुसारम् उतरि- (प्रश्नद्वयमेव)
(क)‘जगाद इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
(ख)भार्या’ इतिपदस्य विशेषणपदं किम्?
(ग)‘आगच्छन्तम्’ इति क्रियापदस्य विपर्यय पदं गद्यांशे किम्?
बुद्धिर्बलवती तन्वि सर्वकार्येषु सवर्दा।
भावार्थ:अस्य भावोऽस्ति यत् अस्मिन संसारे सर्वेषु (i) _________ च बुद्धि एवं बलयुक्ता भवति। (ii) _________ बलस्य अने कस्यापि (iii) _________ कदापि न तिष्ठति। अनेन एवं जनः (iv) _________ पूरयितुम् शक्तोति।
मञ्जूषा- (बुद्धेः, बलं, स्वकामनः, कालेषु.)
रे रे धूर्त त्वया दत्तं मह्यं व्याघ्रत्रयं पुरा।
विश्वास्यायैकमानीय कथं यासि वदाधुना।।
इत्युक्ता धाविता तूर्ण व्याघ्रमारी भयङ्करा।
व्याघ्रोऽपि सहसा नष्टः गलबद्धशृगालकः।।
भावार्थ:अस्य भावोऽस्ति यत् अस्मिन संसारे सर्वेषु कार्याषु (i) _________ च बुद्धि एवं बलयुक्ता भवति (ii) _________ बलस्य अन कस्यापि (iii) _________ कदापि न तिष्ठति। अनेनं एवं जन: (iv) _________ पूरायितुम् शक्तोति।
मञ्जूषा- (बल, कालेषु, स्वकामनाः, बुद्धेः)
निजबुध्या विमुक्ता सा भयाद् व्याघ्रस्य भामिनी।
अन्योऽपि बुद्धिमाल्लोके मुच्यते महतो भयात्॥
भावार्थ:यथा सा रूपवती स्त्र निज (i) _______ प्रमोवेण व्याघ्रस्य (ii) _______ विमुक्ता तथा अस्मिन् संसारे यः (iii) _______ भवाम् अर्थात् यः बुद्धे (iv) _______ करोति सः अपि (सोऽपि) महतो भयात् मुच्यते (भुक्तः भवति)।
मञ्जूषा- (बुद्धिमान्, भयात्, उपयोग, बुद्धः)
Pick question groups from the list above, set marks and difficulty, and export a branded PDF with step-by-step answer keys. First 3 chapters free — no signup.