तनूजस्य रुग्णतामाकर्ण्य पिता व्याकुल: व्यातः।
67 questions across 5 question groups — pick any mix to generate a Sanskrit paper with step-by-step answer keys.
रेखाङ्कित-पदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत |
56 Q→02मञ्जूषातः समुचितपदानि चित्वा अधोलिखित-श्लोकस्य अन्वयं पूरयित्वा पुनः लिखत | [4M]
1 Q→03कथांशं समुचित-क्रमेण लिखत |[8M]
3 Q→04गद्यांशं पठित्वा प्रदत्तप्रश्नानाम् उत्तराणि संस्कृतेन लिखत |[5M]
6 Q→05मञ्जूषायाः साहाय्येन श्लोकस्य भावार्थे रिक्तस्थानानि पूरयित्वा पुनः लिखत |[4M]
1 Q→One sample from each question group in this chapter. Select any group above to see the full set with answer keys.
दुष्कराष्यपि कर्माणि मतिवैभवशालिनः।
नीतिं युक्तिं समालम्ब्य लीलयैव प्रकुर्वते॥
अन्वयः मति वैभव शालिनः (जना) (i) ________ युक्तिं (ii) ________ दुष्कराणि (iii) ________ कर्माणि (iv) ________ एव प्रकुर्वते।
मञ्जूषा- (लीलया, नीति, अपि, समालम्ब्य)
न्यायाधीशेन पुनस्तौ घटनायाः विषये वक्तुमादिष्टौ। आरक्षिणि निजपक्षं प्रस्तुतवति आश्चर्यमघटत् स शवः प्रावारकमपसार्य न्यायाधीशभिवाद्य निवेदितवान्-मान्यवर! एतेन आरक्षिणा अध्वनि यदुक्तं तद् वर्णयामि ‘त्वयाऽहं चोरितायाः मञ्जूषायाः ग्रहणाद् वारितः, अत: निजकृत्यस्य फलं भुक्ष्व। अस्मिन् चौर्याभियोगे त्वं वर्षत्रयस्य कारादण्डं लप्स्यसे’ इति।
अ. एकपदेन उत्तरत (केवलं प्रश्नद्वयमेव)
(क)आरक्षी किम् प्रस्तुतवान्?
(ख)न्यायाधीशः कस्याः विषय वक्तम् आदिशति?
(ग)चौरः कस्याः ग्रह्णात् वारितः?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)न्यायाधीशेन पुनस्तौ किम् आदिष्टौ?
(ख)एतेन आरक्षिणा मार्गे किम् उक्तम?
इ. तनदेशानुसारम् उतरि- (प्रश्नद्वयमेव)
(क)निवेदितवान्’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
(ख)मार्गे’ इति पदस्य पर्यायपद कि प्रयुक्तम्?
(ग)न्यायाधीशेनः’ इति कर्तृपदस्य क्रियापदं किम्?
आदेशं प्राप्य उभौ प्राचलताम्। तत्रोपेत्य काष्ठपटले निहितं पटाच्छादितं देहं स्कन्धेन वहन्तौ न्यायाधिकरणं प्रति प्रस्थितौ। आरक्षी सुपुष्टदेह आसीत्, अभियुक्तश्च अतीव कृशकायः। भारवतः शवस्य स्कन्धेन वहनं तत्कृते दुष्करम् आसीत्। स भारवेदनया क्रन्दति स्म। तस्य क्रन्दनं निशम्य मुदित आरक्षी तमुवाच-रे दुष्ट! तस्मिन् दिने त्वयाऽहं चोरिताया मञ्जूषाया ग्रहणाद् वारितः। इदानीं निजकृत्यस्य फलं भुक्ष्व। अस्मिन् चौर्याभियोगे त्वं वर्षत्रयस्य कारादण्डं लप्स्यसे” इति प्रोच्य उच्चैः अहसत्। यथाकथञ्चित् उभी शवमानीय एकस्मिन् चत्वरे स्थापितवन्तौ।
अ. एकपदेन उत्तरत (केवलं प्रश्नद्वयमेव)
(क)आरक्षी कीदृशः आसीत्?
(ख)अभियुक्तः कीदृशः आसीत्?
(ग)सः कथं क्रन्दति स्म?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)अभियुक्तस्य क्रन्दनं श्रुत्वा प्रसन्नः आरक्षी तम् किम् उवाच?
(ख)उभौ कथं प्राचलताम्?
इ. तनदेशानुसारम् उतरि- (प्रश्नद्वयमेव)
(क)‘प्रस्थितौ’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
(ख)‘सुपुष्टदेहः’ इति पदस्य विपरीतपदं गद्यांशे किम् प्रयुक्तम्?
(ग)‘एकस्मिन्’ इति विशेषणपदस्य विशेष्यपदं किम्?
अग्रिमे दिने स आरक्षी चौर्याभियोगे तं न्यायालयं नीतवान्। न्यायाधीशो बंकिमचन्द्रः वा उभाभ्यां पृथक्-पृथक् विवरणं श्रुतवान्। सर्व वृत्तमवगत्य स तं निर्दोषम् अमन्यत आरक्षिणं च दोषभाजनम्। किन्तु प्रमाणाभावात् स निर्णेतुं नाशक्नोत्। ततोऽसौ तौ अग्रिमे दिने उपस्थातुम् आदिष्टवान्। अन्येयुः तौ न्यायालये स्व-स्व-पक्षं पुनः स्थापितवन्तौ। तदैव कश्चिद् तत्रत्यः कर्मचारी समागत्य न्यवेदयत् यत् इतः क्रोशद्वयान्तराले कश्चिज्जनः केनापि हतः। तस्य मृतशरीरं राजमार्ग निकषा वर्तते। आदिश्यतां किं करणीयमिति। न्यायाधीशः आरक्षिणम् अभियुक्तं च तं शवं न्यायालये आनेतुमादिष्टवान्।
अ. एकपदेन उत्तरत (केवलं प्रश्नद्वयमेव)
(क)न्यायाधीशस्य नाम किमासीत्?
(ख)शवं न्यायालये आनेतुम् कः आदिष्टवान्?
(ग)अग्रिमे दिने कः चौर्याभियोगे तं न्यायालयं नीतवान्?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)कर्मचारी समागत्य कि न्यवेदयत्?
(ख)न्यायाधीशः कं किं च आदिष्टवान्?
इ. तनदेशानुसारम् उतरि- (प्रश्नद्वयमेव)
(क)‘नीतवान्’ इति क्रियापदस्य कर्तृपदं किम्?
(ख)‘अग्रिमे दिने’ अत्र विशेष्यपदं कि प्रयुक्तम्?
(ग)‘न्यायाधीशः’ इति कर्तृपदस्य क्रियापदम् किम्?
विचित्रा दैवगतिः। तस्यामेव रात्रौ तस्मिन् गृहे कश्चन चौरः गृहाभ्यन्तरं प्रविष्टः। तत्र निहितामेका मञ्जूषाम् आदाय पलायितः। चौरस्य पादध्वनिना प्रबुद्धोऽतिथिः चौरशङ्कया तमन्वधावत् अगृह्णाच्च, परं विचित्रमघटत। चौरः एव उच्चैः क्रोशितुमारभत “चौरोऽयं चौरोऽयम्” इति। तस्य तारस्वरेण प्रबुद्धाः ग्रामवासिनः स्वगृहाद् निष्क्रम्य तत्रागच्छन् वराकमतिथिमेव च चौरं मत्वाऽभर्त्सयन्। यद्यपि ग्रामस्य आरक्षी एव चौर आसीत्। तत्क्षणमेव रक्षापुरुषः तम् अतिथिं चौरोऽयम् इति प्रख्याप्य कारागृहे प्राक्षिपत्।
अ. एकपदेन उत्तरत (केवलं प्रश्नद्वयमेव)
(क)दैवगतिः कीदृशी अस्ति?
(ख)गृहाभ्यान्तरं कः प्रविष्टः?
(ग)क: उच्चैः क्रोशितुम् आरभत?
आ. पूर्णवाक्येन उत्तरत
(क)ग्रामवासिनः किम् अकुर्वन्?
(ख)चौरस्य पादध्वनिना प्रबुद्धोऽतिथिः किम् अकरोत्?
इ. तनदेशानुसारम् उतरि- (प्रश्नद्वयमेव)
(क)‘विचित्रा दैवगतिः’ अत्र विशेषणपदं किम्?
(ख)‘प्रविष्टः’ इति क्रियापदस्यं कर्तृपदं किम्?
(ग)‘दिवसे’ इति पदस्य विपर्ययपदं किम् प्रयुक्तम्?
दुष्कराष्यपि कर्माणि मतिवैभवशालिनः।
नीति युक्तिं समालम्ब्य लीलयैव प्रकुर्वते॥
भावार्थ:अस्य भावोऽस्ति यत् बुद्धि (i) ________ युक्ताः जनाः उत्तम (ii) ________ युक्तेः च आधार नीत्वा (iii) ________ अपि कार्याणि लीलया एव (iv) ________ तेषु ते कदापि कठिनतामपि न अनुभवन्ति।
मञ्जूषा- (प्रकुर्वन्ति, धनेन, कठिनतमानि, नीतेः)
Pick question groups from the list above, set marks and difficulty, and export a branded PDF with step-by-step answer keys. First 3 chapters free — no signup.