दुर्बुद्धिः विनश्यति संस्कृत - दुर्बुद्धिः विनश्यति

उचितेन विकल्पेन प्रत्येक प्रश्नम् उत्तरत रिक्तस्थानानि च पूरयत |
(i) ‘विस्मृत्य’ इति पदे कः प्रत्ययः? (क्त्वा, तुमुन्, ल्यप्)
(ii) ‘अवदत्’ -अत्र कः लकार:? (लट्, लृङ् लृट्)

उचितेन विकल्पेन प्रत्येक प्रश्नम् उत्तरत रिक्तस्थानानि च पूरयत |
(i) ‘मित्राभ्याम्’ इति पदे का विभक्तिः? ” ……………… (तृतीया, चतुर्थी, पञ्चमी)
(ii) 'अवदत्’ इति क्रियापदस्य कः कर्ता? – (मित्राभ्याम्, वचनम्, सः)

उचितेन विकल्पेन रिक्तस्थानानि च पूरयत |
(i) पक्त्वा = ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ + ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ (पच् + क्त्वा, पक् + क्त्वा, प + क्त्वा)
(ii) नाभिनेन्दति = ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ + ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ (ना + अभिनन्दति, नाभि + नन्दति, न + अभिनन्दति)

उचितेन विकल्पेन रिक्तस्थानानि च पूरयत |
(i) कथमपि = ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ + ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ (कथ + मपि, कथम् + अपि, कथम + अपि)
(ii) तत्रैव = ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ + ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ (तत्र् + ऐव, तत्र + ऐव, तत्र + एव)

कः कम् प्रति कथयति।

	कः कथयति	कं प्रति कथयति
(i) मित्रे ! किं युवाभ्याम् धीवराणां वार्ता श्रुता।	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(ii) त्वम् अत्र एव वस।	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(iii) किम् अहं मूर्खः?	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(iv) यूयम् भस्म खादत।	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾

कूर्मः कीदृशः आसीत्? (सुबुद्धि, चतुरः, दुर्बुद्धिः)

कूर्मः हंसौ किम् वदति? (उत्तरम्, उपायम्, अपायम्)

के पतितं कूर्मं मारयन्ति? (धीवराः, हंसाः, पौराः)

कूर्मः कम् अवलम्ब्य आकाशमार्गेण गच्छति? (ह्रदम्, काष्ठदण्डम्, उपायम्)

केषां वचनं श्रुत्वा कूर्मः क्रुद्धः अभवत्? (हंसानाम्, धीवराणां, पौराणाम्)

कूर्मः मित्रयोः वचनं विस्मृत्य किम् अवदत् ?

लम्बमानं कूर्मं दृष्ट्वा पौराः किम् अवदन् ?

कच्छपः कम् उपायं वदति ?

कच्छपः कुत्र गन्तुम् इच्छति?

वयं गृहं नीत्वा कूर्मं ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ (अभिनन्दति, भक्षयिष्यामः, इच्छामि)

अहम् आकाशमार्गेण अन्यत्र गन्तुम् ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ (इच्छामि, वदिष्यामि, उड्डीयते)

एकः कूर्मः अपि तत्रैव ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ (वदिष्यामि, उड्डीयते, प्रतिवसति स्म)

यः हितकामानां सुहृदां वाक्यं न ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ (अभिनन्दति, भक्षयिष्यामः, इच्छामि)

अहं किञ्चिदपि न ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ (भक्षयिष्यामः, इच्छामि, वदिष्यामि)

अथ एकदा धीवराः तत्र आगच्छन्। ते अकथयन्- “वयं श्वः मत्स्यकूर्मादीन् मारयिष्यामः।” एतत् श्रुत्वा कूर्मः अवदत्-“मित्रे! किं युवाभ्याम् धीवराणां वार्ता श्रुता? अधुना किम् अहं करोमि?” हंसौ अवदताम्-“प्रातः यद् उचितं तत्कर्त्तव्यम्।” कूर्मः अवदत्-“मैवम्। तद् यथाऽहम् अन्यं ह्रदं गच्छामि तथा कुरुतम्।” हंसौ अवदताम्-“आवां किं करवाव?” कूर्मः
अवदत्-“अहं युवाभ्यां सह आकाशमार्गेण अन्यत्र गन्तुम् इच्छामि।”
I. एकपदेन उत्तरत
(i) तत्र के आगच्छन्?
(ii) कूर्मः केन मार्गेण गन्तुम् इच्छति स्म?
II. पूर्णवाक्येन उत्तरत
धीवराः किम् अकथयन्?
III. भाषिककार्यम्
यथानिर्देशम् रिक्तस्थानानि पूरयत –
(i) ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ अवदताम् ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(ii) गन्तुम् = ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ धातुः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ प्रत्ययः