त्रिवर्णः ध्वजः संस्कृत - त्रिवर्णः ध्वजः

प्रत्येकं स्तम्भात् एकैकं पदम् आदाय वाक्यानि रचयत-

(i) प्राचार्यः	मोदकानि	प्रस्तोष्यन्ति
(ii) छात्रा:	प्रगतेः न्यायस्य च	सूचकः
(iii) श्वेतवर्णः	ध्वजारोहणम्	खादिष्यामः
(iv) वयम्	समृद्धिम्	कथ्यते

मञ्जूषायाः पदानि विभक्ति-अनुसारेण उचितस्तम्भे लिखत-
(शौर्यस्य, ध्वजे, एते, वसुन्धरायाः, सभायाम्, उत्तोलनम्, प्रगतेः, अन्ते, भारतम्, स्वतन्त्रतादिवसस्य, स्वतन्त्रतादिवसे, स्वतन्त्रतादिवस:)

षष्ठी विभक्ति पदानि	सप्तमी विभक्ति पदानि	प्रथमा विभक्ति पदानि
(i) ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(ii) ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(iii) ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(iv) ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾

उदाहरणानुसारं समुचितैः पदैः रिक्तस्थानानि पूरयत-

शब्दाः	विभक्तिः	एकवचनम्	द्विवचनम्	बहुवचनम्
अग्निशिखा	सप्तमी	अग्निशिखायाम्	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
सभा	चतुर्थी	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	सभाभ्याम्	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
अहिंसा	द्वितीया	अहिंसाम्	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
सफलता	पञ्चमी	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	सफलताभ्याम्	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾

अधोलिखितेषु पदेषु प्रयुक्तां विभक्तिं वचनं च लिखत-

पदानि	विभक्तिः	वचनम्
नागरिकै :	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
सात्त्विकतायाः	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
प्राणानाम्	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
सभायाम्	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾

अधोलिखितेषु पदेषु प्रयुक्तां विभक्तिं वचनं च लिखत-

पदानि	विभक्तिः	वचनम्
त्रयाणाम्	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
समृद्धेः	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
वर्णानाम्	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
उत्साहस्य	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾	‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾

त्रिवर्णः ध्वजः कस्य प्रतीकः?

अशोकचक्रं कस्य द्योतकम् अस्ति?

त्रिवर्णे ध्वजे शक्त्याः सूचकः कः वर्णः?

अस्माकं ध्वजे कति वर्णाः सन्ति?

अशोकचक्रे कति अराः सन्ति?

त्रिवर्णध्वजस्य उत्तोलनं कदा भवति?

अशोकस्तम्भः कुत्र अस्ति?

अस्माकं ध्वजस्य श्वेतवर्णः कस्य सूचकः अस्ति?

अस्य ध्वजस्य स्वीकरणम् जातम्। (संविधानसभायाम्, संविधानसभासु, संविधानसभाम्)

किं त्वम् ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ वर्णानां नामानि जानासि? (एतानाम्, एताम्, एतेषाम्)

अस्माकं प्राचार्यः ध्वजारोहणं करिष्यति। (विद्यालयः, विद्यालये, विद्यालयस्य)

मध्ये एकं नीलवर्णं चक्रम् अस्ति। (ध्वज, ध्वजे, ध्वजस्य)

अस्माकं ध्वजः अस्ति । (त्रिवर्णम्, त्रिवर्णः, त्रिवर्ण)

शत्रूणां समक्ष विजयः सुनिश्चितः भवेत्।

एतत् सर्वम् अस्माकं नेतृणां सबुद्धेः सत्फलम्।

स्वधर्मात् प्रमादं वयं न कुर्याम।

अस्माकं त्रिवर्णध्वजः विश्वविजयी भवेत्।

तेजिन्दर:- शुचे! ध्वजस्य मध्ये एकं नीलवर्णं चक्रं वर्तते?
शुचिः – आम् आम्। इदम् अशोकचक्रं कथ्यते। एतत् प्रगतेः न्यायस्य च प्रवर्तकम्। सारनाथे अशोकस्तम्भः अस्ति। तस्मात् एव एतत् गृहीतम्।
प्रणवः- अस्मिन् चक्रे चतुर्विंशतिः अराः सन्ति।
मेरी- भारतस्य संविधानसभायां 22 जुलाई 1947 तमे वर्षे समग्रतया अस्य ध्वजस्य स्वीकरणं जातम्।
तेजिन्दरः- अस्माकं त्रिवर्णः ध्वजः स्वाधीनतयाः राष्ट्रगौरवस्य च प्रतीकः। अत एव स्वतन्त्रतादिवसे गणतन्त्रदिवसे च अस्य ध्वजस्य उत्तोलनं समारोहपूर्वकं भवति।
I. एकपदेन उत्तरत-
(i) ध्वजस्य मध्ये स्थितं चक्रं किं कथ्यते?
(ii) चक्रस्य वर्णः कः?
II. पूर्णवाक्येन उत्तरत-
ध्वजस्य उत्तोलनं कदा भवति?
III.भाषिक कार्यम् –
(i) ध्वजस्य मध्ये वर्तते –
(क) पाटलवर्णं चक्रम्
(ख) हरितवर्णं चक्रम्
(ग) नीलवर्णं चक्रम्
(घ) रक्तवर्णं चक्रम्
(ii) भारतस्य ध्वजः संविधानसभया कदा स्वीकृतः?
(क) 15 अगस्त 1947
(ख) 26 जनवरी 1950
(ग) 22 जुलाई 1947
(घ) 2 अक्टूबर 1947