Question types

परं निधानम्‌ question types

63 questions across 9 question groups — pick any mix to generate a Sanskrit paper with step-by-step answer keys.

63
Questions
9
Question groups
5
Question types
Sample Questions

परं निधानम्‌ questions

One sample from each question group in this chapter. Select any group above to see the full set with answer keys.

एवमुत्तरोत्तरं विवादरतयोः भोजयुवकयोः मध्ये यदा सन्तोषस्य विषयः समुपस्थितः तदा ' समागते संतोषे सर्वं शान्तं भवति" इति वचनानुसारं विवादोऽपि स्वयमेव शान्तः ।
अन्ते चतुरं ज्ञानेन गुणेन च उपेतं तं पण्डितं युवकं प्रणम्य धाराधिपतिः भोजराजः अवदत्‌ “अयि घटपण्डित । गुणपरूजके धारादेशे भवतः स्वागतमस्ति । भवान्‌ विजयी जातः । सन्तुष्टं जनं न कोऽपि पराजेतुमर्हति । यतो हि सन्तोष एव पुरुषस्य परं निधानं वर्तते ।''
View full solution
युवकः : भवान्‌ यदि सर्पः भविष्यति, तर्हिं अहं सर्पभक्षको गरुडो भवामि |
भोजः : (वाक्केलीं वर्धयन्‌) त्वं यदि गरुडः असि, तर्हिं अहं चक्रधारकः विष्णुः । विष्णुः गरुडारूढः भवति ।
युवकः : (मनसा विष्णुं प्रणम्य च पाण्डित्यं न प्रदर्शयन्‌ अग्रे वदति ।) यदि भवान्‌ चक्रधरः विष्णुः, तर्हिं अहं भवतः मस्तकस्य ममान | म स्तक स्य उपरि शोभमानं मुकुट्‌ं अस्मि । मुकुटं सदा मस्तकस्य उपरि एव संतिष्ठते ।
View full solution
भोजः : त्वं यदि वहित्वेन वर्तिष्यसे, तर्हिं अहं वृष्टिः भविष्यामि । वृष्टः पुरतः वहिः स्थातुं न शक्नोति, तथा त्वमपि मम पुरतः स्थातुं न शक्नोषि ।
युवकः : वृष्टिं तु वायुः स्वबलेन यत्र कुत्रापि वाहयितुमर्हति । वृषरूपं भवन्तमहं वायुः भृत्वा इतः ततः वहिष्यामि ।
भोजः : यदि भवान्‌ वातत्वेन वर्तिष्यते, तर्हि अहं वायुभक्षकः भुजगः भविष्यामि । भुजगः सन्‌ सततं वायुरूपं भवन्तं शि च धोने | भक्षयिष्यामि ।
View full solution
भोजः : (युवकस्य गर्वपूर्णाम्‌ उक्तं श्रत्वा स्वात्मानं ततोऽप्यधिकं मत्वा अहङ्कारेण सह) यदि त्वं घटः असि, तर्हिं अहं मुदगरत्वेन वर्ते । मुद्गरः स्वकोयेन प्रहारेण घटं विनाशयति । अहमपि घटरूपं भवन्तं विनाशयामि ।
युवकः : यदि भवान्‌ मुद्गरत्वेन वर्तिष्यते, तर्हिं अहम्‌ अग्निः भवामि । दहनकर्म अग्निः भूत्वा मुद्गरं भस्म करिष्यामि ।
View full solution
भोजः नाम नृपतिः विद्याप्रियः, कलाप्रियः, प्रजाप्रियश्च आसीत्‌ । अतः तस्य राजसभायां दूरदेशात्‌ अनेके विद्याविशारदाः पण्डिताः समागच्छन्ति स्म ।
एकदा भोजः प्रासादस्य गवाक्षे उपविष्टः आसीत्‌ । सः मार्गे एकं नवागन्तुकम्‌ अनभिज्ञं युवकं पश्यति । तस्य परिचयं ज्ञातुं सः तं प्रासादे आहयति । ततस्तयोः मध्ये एवं वार्तालापः संजातः ।
View full solution
भोजः भवान् कः वर्तते ?
युवकः अहं घटपण्डितः अस्मि ।
भोजः घटपण्डितः ? किं नाम घटपण्डितः इति ?
युवकः यथा घटे परिपूर्ण जलं तिष्ठति, तथैव मयि परिपूर्ण ज्ञानं वर्तते । अतः अहं स्वात्मानं घटपण्डितं मन्ये ।

TRANSLATION :
$BHOJ$ - Who are you?
Young man - I am अधनिष्क.
$BHOJ$ - अधनिष्क? What indeed does अधनिष्क mean?
Young man - Just as there is air empty in the pitcher, in the same way there is no knowledge in me. So I consider myself to be अधनिष्क.
View full solution
भोजः (युवकस्य गर्वपूर्णाम् उक्तिं श्रुत्वा स्वात्मानं ततोऽप्यधिकं मत्वा अहङ्कारेण सह) यदि त्वं घटः असि, तर्हि अहं मुद्गरत्वेन वर्ते । मुद्गरः स्वकीयेन प्रहारेण घटं विनाशयति । अहमपि घटरूपं भवन्तं विनाशयामि ।
युवकः यदि भवान् मुद्गरत्वेन वर्तिष्यते, तर्हि अहम् अग्निः भवामि । दहनकर्मा अग्निः भूत्वा मुद्गरं भस्म करिष्यामि ।
TRANSLATION :
$BHOJ:$ (Listening to the humble speech of the young man and thinking himself to be worse than him modestly) If you are a cup, I am a feather. The feather supports the cup by its own lightness. I will also protect you like a cup.
$YOUNG \ MAN$: If you are like a feather, I will become water. Becoming water, which does the work of soaking, I will preserve the feather from flooding.
View full solution
अहं घटपण्डितः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾।
  • A
    स्मः
  • अस्मि
  • C
    अस्ति
  • D
    सन्ति

Answer: B.

View full solution
भूपाल: मार्गे सुवर्णखण्डम् ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ ।
  • A
    अक्षिपन्
  • B
    अक्षिपसः
  • अक्षिपत्
  • D
    अक्षिपम्

Answer: C.

View full solution
संसारे कीदृशं जनं पराजेतु कोऽपि न अर्हति ?
  • A
    धनिकम्
  • सन्तुष्टम्
  • C
    वाचालम्
  • D
    बलिष्ठम्

Answer: B.

View full solution

Generate a परं निधानम्‌ paper free

Pick question groups from the list above, set marks and difficulty, and export a branded PDF with step-by-step answer keys. First 3 chapters free — no signup.

Download App