अपठित उतारे मराठी - कुमारभारती - अपठित उतारे

1. आकलन कृती
(१) सत्य किंवा असत्य लिहा :
(i) खऱ्या नात्यामध्ये संवेदना विभागलेली असते.
(ii) दुसऱ्या माणसांशी आपले नाते, ही महत्त्वाची गोष्ट आहे.
(iii) खऱ्या नात्यामधील संवेदना एकात्म असते.
(iv) बहुतेकजण नात्याचाबत गंभीर असतात.

   दुसऱ्या माणसाशी असलेलं आपलं नातं ही खरंतर किती महत्त्वाची गोष्ट आहे. बहुतेकजण परस्परांमधल्या नात्याबाबत गंभीर नसतात, कारण ते आधी स्वतःचा विचार करतात आणि नंतर दुसऱ्याचा विचार करतात. दुसरे आपल्यासाठी सोयीचे असतील, सुख देणारे असतील किंवा आपल्या विचारभावनांना अवकाश देणारे असतील, तरच आपण त्यांना विचारात घेतो. बऱ्याचदा आपल्या दृष्टीने नातं ही एक अंतरावरील गोष्ट असते. आपण एखादधाशी नात्यानं जोडलेले आहोत म्हणजे त्यांच्यात गुंतलेलो आहोत, पूर्णपणे सामावले आहोत असा अनुभव म्हणूनच आपल्याला येत नाही. खऱ्या नात्यामध्ये संवेदना विखुरलेली, विभागलेली नसते, एकात्म असते. मात्र आपण नात्यात संवेदनेच्चे वेगवेगळे स्तर अनुभवतो.

2. एका वाक्यात लिहा :
(१) कारण लिहा :
बहुतेकजण परस्परांमधल्या नात्यांबाबत गंभीर नसतात; कारण
(२) योग्य पर्याय लिहा :
आपल्या दृष्टीने नाते ही एक
  (i) सोईची गोष्ट असते.
  (ii) विखुरलेली गोष्ट असते.
  (iii) अंतरावरील गोष्ट असते
  (iv) गुंतलेली गोष्ट असते.

1. आकलन कृती
(१) चौकटी पूर्ण करा :
(i) उताऱ्यात आलेल्या महिन्याचे नाव
(ii) बघत राहावे असे झाड
(iii) साऱ्या झाडांच्या पालवीचा रंग
(iv) तापत चाललेले

   चैत्राचा महिना आहे. आसमंतातल्या साऱ्याच झाडांना पोपटी पालवी फुटली आहे. दृष्टी जाईल तिथं झाडाच्या फिक्या आणि गडद हिरव्या रंगानं अवकाश भरून टाकलं आहे. ऊन तापत चाललं आहे. पण एवढ्या तीव्र उन्हातही ही झाडं उजेड पिऊन आतून रसरशीत आणि हिरवीगार दिसत आहेत.
या झाडाचं प्रत्येक पान आणि हरेक डहाळा सौंदर्यानंदानं बहरली आहे. ते उंच पिंपळाचं झाड बघत राहावं असं आहे. त्याची ती लालस हिरवी पालवी, वाऱ्याच्या उष्ण झुळकीनं सळसळणं, तीव्र उन्हाच्या उजेडातही मुग्ध बनून उभं असणं किती देखणं आहे। खरंतर हा हृदयाला आनंद बहाल करणारा सृष्टीचा पाडवाच आहे.

2. एका वाक्यात लिहा :
(i) सृष्टीचा पाडवा कशाला म्हटले आहे?
(ii) सौंदर्यांनंदाने बहरलेले कोण?

1. आकलन कृती
(१) तंत्रज्ञानाचा जन्म झाला, त्या काळातली तंत्रज्ञानाची दोन उदाहरणे लिहा.

   अलीकडे सुशिक्षित वर्गातच नव्हे, तर विचारवंतांमध्येही विज्ञानविषयक गैरसमजच जास्त आहेत. अनेकांना तंत्रज्ञान म्हणजेच विज्ञान, असे वाटते. वस्तुतः प्राचीन काळातील माणसाने प्रथम पाचही बोटांचा वापर केला, दगडांपासून अणकुचीदार शस्त्रे तयारकेली किंवा गारगोटीवर गारगोटी घासून जाळ निर्माण केला, तेव्हाच तंत्रज्ञानाचा जन्म झाला होता. ते तंत्रज्ञान विकसित होत गेले आणि आजही होत आहे. परंतु विज्ञानाच्या तत्त्वज्ञानाचा जन्म हा अगदी अलीकडला आहे. ते पूर्वेकडील राष्ट्रांत जन्माला आले की पाश्चिमात्य, हा वाद बाष्कळ आहे. राष्ट्राच्या सीमा, धर्माची बंधने वा भाषेच्या मर्यादा विज्ञान ओळखत नाही. विज्ञान ही पाश्चिमात्यांची 'देणगी' नाही वा मक्तेदारी नाही. वैज्ञानिक विचार जगभर होत होते.

2. उत्तरे लिहा :
(i) अनेकांच्या मनातला गैरसमज सांगा.
(ii) लेखकाच्या मते बाष्कळ असलेला वाद लिहा.