Question types

१९. प्रीतम question types

25 questions across 9 question groups — pick any mix to generate a मराठी - कुमारभारती paper with step-by-step answer keys.

25
Questions
9
Question groups
5
Question types
Sample Questions

१९. प्रीतम questions

One sample from each question group in this chapter. Select any group above to see the full set with answer keys.

1. आकलन कृती
(१) आकृती पूर्ण करा :
Image

     त्या जुन्या बांगड्या बधून सगळीजणं हसायला लागली. प्रीतम ओशाळवाणा झाला. मी मुलाना दटावत चटकन त्या बांगड्या हातात चढवल्या अन् अत्तराची बाटली उघडून मनगटावर अत्तर लावले, वास घेतला अन् हसणाऱ्या एक दोधांना वास घ्यायला सांगितले अन् म्हटले, "बधा, किती छान सुगंध आहे."
      माझ्या बोलण्यावर त्यांना 'हो' म्हणावेच लागले.
      प्रीतमचा चेहरा उजळला. तो हळूच जवळ येऊन म्हणाला, "बाई, माझ्याकडे पैसे नव्हते, म्हणून माझ्या आईच्या वापरलेल्या बांगड्या अन् अत्तर मी तुम्हाला दिले. तिची तेवढीच आठवण माझ्यापाशी आहे. खास माझ्या स्वतःच्या वस्तू आहेत त्या."
      मी चटकन त्याच्या केसावरून हात फिरवत म्हटले, "प्रीतम, तुझी भेट, त्यामागच्या भावना मला समजल्या. मला आवडली तुझी भेट. दुसरे कुणी हसले तरी तू वाईट वाटून घेऊ नको."
      त्याच्या माझ्यातला अतूट धागा असा अधिकाधिक चिवट होत गेला. मी कधी कधी त्याच्या वर्गाला शिकवत नव्हते, तरीही ते धागे फुलत आमच्यामध्ये नाते विणत राहिले.
      तो चांगल्या रीतीने मॅट्रिक झाला अन् भग होस्टेलला राहून बारावी झाला. त्याला एन. डी. ए. मध्ये प्रवेश मिळाल्याचे त्याने मला पत्राने कळवले. दरवर्षी त्याचे नव्या वर्षाच्या शुभेच्छा देणारे पत्र येई. मी माझ्या वाढत्या संसारात गुरफटले होते त्यामुळे उत्तर पाठवेनच असे नव्हते; पण तो अगदी काटेकोर हाता.

2. आकलन कृती:
(१) का ते सांगा :
(१) प्रीतम म्हणाला, "या बाई माझ्या एकुलत्या एक कुटुंबीय."
(२) प्रीतम म्हणाला, "केव्हाही मुलगा म्हणून हाक मारा, धावत येईन."

3. स्वमत : 
• प्रीतमला स्वतःबद्दल जाणीव असलेली पाठातील वाक्ये शोधा व लिहा.
View full solution
1. आकलन कृती
(१) कोण ते लिहा :
(१) ट्रेनिंग संपवून सेकंड लेफ्टनंट झाला
(२) प्रीतमच्या छातीवर बिल्ला लावला जातो, तेव्हा जोराने टाळ्या वाजवतात
(२) कोणाला ते लिहा :
(१) पासिंग आऊट परेडच्या वेळी विशेष जागी बसवतात.
(२) प्रीतमने पुण्याला येण्याचे विशेष निमंत्रण दिले होते.

      त्या जुन्या बांगड्या बधून सगळीजणं हसायला लागली. प्रीतम ओशाळवाणा झाला. मी मुलाना दटावत चटकन त्या बांगड्या हातात चढवल्या अन् अत्तराची बाटली उघडून मनगटावर अत्तर लावले, वास घेतला अन् हसणाऱ्या एक दोधांना वास घ्यायला सांगितले अन् म्हटले, "बधा, किती छान सुगंध आहे."
      माझ्या बोलण्यावर त्यांना 'हो' म्हणावेच लागले.
      प्रीतमचा चेहरा उजळला. तो हळूच जवळ येऊन म्हणाला, "बाई, माझ्याकडे पैसे नव्हते, म्हणून माझ्या आईच्या वापरलेल्या बांगड्या अन् अत्तर मी तुम्हाला दिले. तिची तेवढीच आठवण माझ्यापाशी आहे. खास माझ्या स्वतःच्या वस्तू आहेत त्या."
      मी चटकन त्याच्या केसावरून हात फिरवत म्हटले, "प्रीतम, तुझी भेट, त्यामागच्या भावना मला समजल्या. मला आवडली तुझी भेट. दुसरे कुणी हसले तरी तू वाईट वाटून घेऊ नको."
      त्याच्या माझ्यातला अतूट धागा असा अधिकाधिक चिवट होत गेला. मी कधी कधी त्याच्या वर्गाला शिकवत नव्हते, तरीही ते धागे फुलत आमच्यामध्ये नाते विणत राहिले.
      तो चांगल्या रीतीने मॅट्रिक झाला अन् भग होस्टेलला राहून बारावी झाला. त्याला एन. डी. ए. मध्ये प्रवेश मिळाल्याचे त्याने मला पत्राने कळवले. दरवर्षी त्याचे नव्या वर्षाच्या शुभेच्छा देणारे पत्र येई. मी माझ्या वाढत्या संसारात गुरफटले होते त्यामुळे उत्तर पाठवेनच असे नव्हते; पण तो अगदी काटेकोर हाता.

2. आकलन कृती:
(१) आकृती पूर्ण करा :
Image

3. स्वमत : 
• प्रीतमला स्वतःबद्दल जाणीव असलेली पाठातील वाक्ये शोधा व लिहा.
View full solution
1. आकलन कृती
(१) विविध व्यक्तींच्या कृती व त्यांतून अभिव्यक्त होणारे गुण यांची जुळणी करा  :
उदाहरण/कृतीगुण
(१) प्रीतमने दिलेल्या बांगड्या बाईंनी हातांत चढवल्या.(अ) सौजन्यशीलता
(२) माझ्या बोलण्यावर त्यांना 'हो' म्हणावेच लागले.(ब) संवेदनशीलता

      त्या जुन्या बांगड्या बधून सगळीजणं हसायला लागली. प्रीतम ओशाळवाणा झाला. मी मुलाना दटावत चटकन त्या बांगड्या हातात चढवल्या अन् अत्तराची बाटली उघडून मनगटावर अत्तर लावले, वास घेतला अन् हसणाऱ्या एक दोधांना वास घ्यायला सांगितले अन् म्हटले, "बधा, किती छान सुगंध आहे."
      माझ्या बोलण्यावर त्यांना 'हो' म्हणावेच लागले.
      प्रीतमचा चेहरा उजळला. तो हळूच जवळ येऊन म्हणाला, "बाई, माझ्याकडे पैसे नव्हते, म्हणून माझ्या आईच्या वापरलेल्या बांगड्या अन् अत्तर मी तुम्हाला दिले. तिची तेवढीच आठवण माझ्यापाशी आहे. खास माझ्या स्वतःच्या वस्तू आहेत त्या."
      मी चटकन त्याच्या केसावरून हात फिरवत म्हटले, "प्रीतम, तुझी भेट, त्यामागच्या भावना मला समजल्या. मला आवडली तुझी भेट. दुसरे कुणी हसले तरी तू वाईट वाटून घेऊ नको."
      त्याच्या माझ्यातला अतूट धागा असा अधिकाधिक चिवट होत गेला. मी कधी कधी त्याच्या वर्गाला शिकवत नव्हते, तरीही ते धागे फुलत आमच्यामध्ये नाते विणत राहिले.
      तो चांगल्या रीतीने मॅट्रिक झाला अन् भग होस्टेलला राहून बारावी झाला. त्याला एन. डी. ए. मध्ये प्रवेश मिळाल्याचे त्याने मला पत्राने कळवले. दरवर्षी त्याचे नव्या वर्षाच्या शुभेच्छा देणारे पत्र येई. मी माझ्या वाढत्या संसारात गुरफटले होते त्यामुळे उत्तर पाठवेनच असे नव्हते; पण तो अगदी काटेकोर हाता.

2. आकलन कृती:
(१) का ते सांगा :
(१) प्रीतम ओशाळवाणा झाला.
(२) प्रीतमने आईच्या वापरलेल्या बांगड्या बाईंना भेट दिल्या.
3. स्वमत : 
• 'ते धागे फुलत आमच्यामध्ये नाते विणत राहिले,' हे विधान स्पष्ट करा.
View full solution
1. आकलन कृती
(१) विविध व्यक्तींच्या कृती व त्यांतून अभिव्यक्त होणारे गुण यांची जुळणी करा  :

उदाहरण/कृतीगुण
(१) दुपारच्या सुट्टीत बाईंनी प्रीतमला मराठी शिकवले.(अ) कृतज्ञता
(२) प्रीतमने बाईंना भेटवस्तू दिली.(ब) व्यवहारी वृत्ती
(३) प्रीतमचे बाबा पैसे पाठवत, म्हणून मामा-मामी त्याला खायला घालत.(क) आपुलकी
(४) शाळेतल्या मुलांनी बाईच्या लग्नाचा आनंद व्यक्त करण्यासाठी छोटासा समारंभ केला.(ड) कार्यनिष्ठा


      मी त्याला शिकवू लागले तसे तो मन लावून शिकू लागला. सुटीच्या दिवशी तो घरी यायचा. भी आणि आई दोधीच राहत होतो. मलाही वडील नव्हते. त्यामुळे पोरकेपणाचे काही समान धागे मला प्रीतमजवळ खेचत होते. त्याची भाषा सुधारली तसे इतरही विषय त्याला समजू लागले. त्याचा परीक्षेतला नंबर दहाच्या आसपास येऊ लागला. तसे त्याचे वडील पैसे पाठवत म्हणून मामामामी त्याला खायला घालत; पण आपण एखादया घरात उपरे आहोत, नको आहोत हे मुलाला चटकन समजते. ही नाकारलेपणाची भावना त्याला मिटवून खुरटून टाकत होती. माझ्या चार शब्दांनी, अधूनमधून कुरवाळण्याने त्याला जणू संजीवनी मिळाली. त्याची प्रकृतीही सुधारली. माझे कुठलेही काम तो आनंदाने करायचा. किंबहुना मी काम सांगितले, तर ते त्याला फार आवडायचे. अधूनमधून एखादा खास पदार्थ मी त्याला दधायची, वाढदिवसाला लहानशी भेट दयायची, तेव्हा त्याचा आनंद वेगळाच आहे, हे मलाही जाणवायचे.
     दोन वर्षांनी माझे लग्न ठरले. सुदैवाने त्याच गावात मी राहणार होते. फक्त लग्न दुसऱ्या गावी होते. शाळेतल्या मुलांनी मी जाण्यापूर्वी एक छोटासा समारंभ करून मला भेट दिली. मी जरी नोकरी सोडणार नव्हते तरी त्यांनी समारंभपूर्वक मला केळवण केले. वर्गातला मॉनिटर उभा राहिला आणि ज्यांनी ज्यानी पैसे दिले त्यांची नावे त्याने वाचली. त्यात अर्थातच प्रीतमचे नाव नव्हते. प्रीतम उठून सावकाश माझ्याजवळ आला आणि त्याने लहानसे पुडके माझ्या हातात ठेवले. मी ते उघडले तर त्यात दोन हैदराबादी खड्यांच्या जुन्या बांगड्या होत्या. त्यांतले एक-दोन खडे पडलेले होते आणि सोबत एक स्वस्त, उग्र वासाची अर्धवट भरलेली अत्तराची बाटली होती. 

2. आकलन कृती:
(१) फरक लिहा :

मामा-मामीबाई
(१) ˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙
(२) ˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙

3. स्वमत : 
• तुमच्या जीवनातील शिक्षकाचे स्थान स्पष्ट करा.

View full solution
1. आकलन कृती
(१) कारणे लिहा :
(१) पोरकेपणाचे समान वागे लेखिकेला प्रीतमकडे खेचत होते.
(२) प्रीतमला इतर विषय समजू लागले.

      मी त्याला शिकवू लागले तसे तो मन लावून शिकू लागला. सुटीच्या दिवशी तो घरी यायचा. मी आणि आई दोधीच राहत होतो. मलाही वडील नव्हते. त्यामुळे पोरकेपणाचे काही समान धागे मला प्रीतमजवळ खेचत होते. त्याची भाषा सुधारली तसे इतरही विषय त्याला समजू लागले. त्याचा परीक्षेतला नंबर दहाच्या आसपास येऊ लागला. तसे त्याचे वडील पैसे पाठवत म्हणून मामामामी त्याला खायला घालत; पण आपण एखादया घरात उपरे आहोत, नको आहोत हे मुलाला चटकन समजते. ही नाकारलेपणाची भावना त्याला मिटवून खुरटून टाकत होती. माझ्या चार शब्दांनी, अधूनमधून कुरवाळण्याने त्याला जणू संजीवनी मिळाली. त्याची प्रकृतीही सुधारली. माझे कुठलेही काम तो आनंदाने करायचा. किंबहुना मी काम सांगितले, तर ते त्याला फार आवडायचे. अधूनमधून एखादा खास पदार्थ मी त्याला दधायची, वाढदिवसाला लहानशी भेट दयायची, तेव्हा त्याचा आनंद वेगळाच आहे, हे मलाही जाणवायचे.
      दोन वर्षांनी माझे लग्न ठरले. सुदैवाने त्याच गावात मी राहणार होते. फक्त लग्न दुसऱ्या गावी होते. शाळेतल्या मुलांनी मी जाण्यापूर्वी एक छोटासा समारंभ करून मला भेट दिली. मी जरी नोकरी सोडणार नव्हते तरी त्यांनी समारंभपूर्वक मला केळवण केले. वर्गातला मॉनिटर उभा राहिला आणि ज्यांनी ज्यानी पैसे दिले त्यांची नावे त्याने वाचली. त्यात अर्थातच प्रीतमचे नाव नव्हते. प्रीतम उठून सावकाश माझ्याजवळ आला आणि त्याने लहानसे पुडके माझ्या हातात ठेवले. मी ते उघडले तर त्यात दोन हैदराबादी खड्यांच्या जुन्या बांगड्या होत्या. त्यांतले एक-दोन खडे पडलेले होते आणि सोबत एक स्वस्त, उग्र वासाची अर्धवट भरलेली अत्तराची बाटली होती. 

2. आकलन कृती:
(१) पुढील घटनांचे परिणाम लिहा :

घटनापरिणाम
(१) बाई प्रीतमशी चार शब्द प्रेमाने बोलल्या. 
(२) बाईनी प्रीतमला वाढदिवशी भेट दिली. 

3. स्वमत : 
• तुमच्या जीवनातील शिक्षकाचे स्थान स्पष्ट करा.

View full solution
पुढील ओळीतील अलंकार ओळखा व स्पष्टीकरण लिहा :
डौलदार गिरिशिखरे धापाच टाकू लागतात.
View full solution

Generate a १९. प्रीतम paper free

Pick question groups from the list above, set marks and difficulty, and export a branded PDF with step-by-step answer keys. First 3 chapters free — no signup.

Download App