Question
चित्रं दृष्ट्वा वाक्यानि रचयन्तु ।
✓
Answer
(क) वृक्षः छायां यच्छति । छाया शीतला भवति । वयं छायायाम् विश्रामम् कुर्मः ।
(ख) वृक्ष: कर्गदम् यच्छति । कर्गदः उपयोगाय भवति। वयम् कर्गदेषु लिखामः ।
(ग) वृक्षः काष्ठं यच्छति । काष्ठम् इन्धनाय भवति। भवननिर्माणे काष्ठस्य आवश्यकता भवति ।
(घ) वृक्षः शुद्धं वायुं यच्छति । अनेन पर्यावरणस्य शुद्धिः भवति । शुद्धेन वायुना वयं स्वस्थाः भवामः ।
(ख) वृक्ष: कर्गदम् यच्छति । कर्गदः उपयोगाय भवति। वयम् कर्गदेषु लिखामः ।
(ग) वृक्षः काष्ठं यच्छति । काष्ठम् इन्धनाय भवति। भवननिर्माणे काष्ठस्य आवश्यकता भवति ।
(घ) वृक्षः शुद्धं वायुं यच्छति । अनेन पर्यावरणस्य शुद्धिः भवति । शुद्धेन वायुना वयं स्वस्थाः भवामः ।
Need a full question paper?
Generate a complete, print-ready paper with questions like this in minutes — across 16+ boards, with answer keys.
Explore more
Similar questions
उदाहरणमनुसृत्य उचितेन पदेन रिक्तस्थानं पूरयन्तु ।
यथा – नायिका नृत्यति । (नृत्)
(क) बालकः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (लिख्)
(ख) छात्रौ ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (क्रीड्)
(ग) अहम् ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (गच्छ्)
(घ) कविः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (पश्य्)
यथा – नायिका नृत्यति । (नृत्)
(क) बालकः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (लिख्)
(ख) छात्रौ ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (क्रीड्)
(ग) अहम् ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (गच्छ्)
(घ) कविः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (पश्य्)
उदाहरणानुगुणं बहुवचनस्य रूपाणि लिखन्तु ।
यथा - उत्तिष्ठतु – उत्तिष्ठन्तु
(क) खादतु – ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(ख) आगच्छतु – ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(ग) पठतु – ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(घ) उपविशतु – ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
यथा - उत्तिष्ठतु – उत्तिष्ठन्तु
(क) खादतु – ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(ख) आगच्छतु – ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(ग) पठतु – ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
(घ) उपविशतु – ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾
चित्रे दर्शितस्य नाम लिङ्गं च निर्दिशन्तु ।
उदाहरणमनुसृत्य उचितेन पदेन रिक्तस्थानं पूरयन्तु ।
यथा - नायिका नृत्यति । (नृत्)
(क) महिला: ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (वद्)
(ख) देवाः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (आगच्छ्)
(ग) फलानि ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (पत्)
(घ) गृहिण्यः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (उपविश्)
यथा - नायिका नृत्यति । (नृत्)
(क) महिला: ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (वद्)
(ख) देवाः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (आगच्छ्)
(ग) फलानि ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (पत्)
(घ) गृहिण्यः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾। (उपविश्)
कोष्ठके विद्यमानानां शब्दानां द्वितीयाविभक्तेः एकवचनरूपेण सह वाक्यानि लिखन्तु ।
यथा - भक्त: (देव) नमति । भक्तः देवं नमति ।
(क) छात्रा : (ग्रन्थ) पठन्ति ।
(ख) बालकाः (कथा) लिखन्ति ।
(ग) रमा (लेखनी) क्रीणाति ।
(घ) शिक्षक (अस्मद्) पाठयति ।
यथा - भक्त: (देव) नमति । भक्तः देवं नमति ।
(क) छात्रा : (ग्रन्थ) पठन्ति ।
(ख) बालकाः (कथा) लिखन्ति ।
(ग) रमा (लेखनी) क्रीणाति ।
(घ) शिक्षक (अस्मद्) पाठयति ।
परस्परं सम्बद्धानि पदानि संयोजयन्तु, रिक्तस्थानेषु पूरयन्तु च।
| (क) कमलम् | नृत्यति |
| (ख) लेखकः | लिखति |
| (ग) फलम् | विकसति |
| (घ) नर्तकः | पतति |
उदाहरणं दृष्ट्वा रिक्तस्थानानि पूरयन्तु ।
| यथा - बालकः | बालकौ | बालकाः |
| (क) ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | देवा |
| (ख) सैनिकः | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ |
| (ग) ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | रजकौ | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ |
| (घ) तन्त्रज्ञः | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ |
अधोलिखितानां वाक्यानां प्रश्न-सूचक- वाक्यानि लिखन्तु ।
यथा- लेखनी अत्र अस्ति l लेखनी कुत्र अस्ति ?
(क) वृक्षः तत्र अस्ति । ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ ?
(ख) देवालयः अन्यत्र अस्ति । ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ ?
(ग) वायुः सर्वत्र अस्ति l ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ ?
(घ) बालकाः एकत्र तिष्ठन्ति । ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ ?
यथा- लेखनी अत्र अस्ति l लेखनी कुत्र अस्ति ?
(क) वृक्षः तत्र अस्ति । ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ ?
(ख) देवालयः अन्यत्र अस्ति । ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ ?
(ग) वायुः सर्वत्र अस्ति l ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ ?
(घ) बालकाः एकत्र तिष्ठन्ति । ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ ?
पाठगतानि सुभाषितानि स्मृत्वा रिक्तस्थानानि पूरयन्तु।
(क) पृथिव्यां त्रीणि रत्नानि ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ सुभाषितम्।
(ख) उदारचरितानां तु ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ कुटुम्बकं भवति ।
(ग) उद्यमेन हि ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ सिद्ध्यन्ति ।
(घ) अभिवादनशीलस्य वृद्धोपसेविनः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ वर्धन्ते ।
(क) पृथिव्यां त्रीणि रत्नानि ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ सुभाषितम्।
(ख) उदारचरितानां तु ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ कुटुम्बकं भवति ।
(ग) उद्यमेन हि ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ सिद्ध्यन्ति ।
(घ) अभिवादनशीलस्य वृद्धोपसेविनः ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ वर्धन्ते ।
उदाहरणानुसारं पट्टिकातः उपयुक्तपदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयन्तु ।
(माला युवकौ पाठशाला मुखम् कमले भवनानि बिडालः छात्रा: लेखन्यौ माला:)
यथा - सा का ? सा पाठशाला।
(माला युवकौ पाठशाला मुखम् कमले भवनानि बिडालः छात्रा: लेखन्यौ माला:)
यथा - सा का ? सा पाठशाला।
| सः कः ? | तौ कौ ? | ते के ? |
| ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ |
| सा का ? | ते के ? | ताः काः ? |
| ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ |
| तत् किम् ? | ते के ? | तानि कानि ? |
| ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ | ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ |