Question
મધ્યકના લાભ તથા ગેરલાભ જણાવો.

Answer

લાભ:
→ તે ચોક્કસ રીતે વ્યાખ્યાયિત થયેલ છે.તેનુ એક નિશ્ચિત ગાણિતિક સૂત્ર છે.
→ તે સમજવા માટે તેમજ ગણતરીમાં સરળ છે.
→ તે બધા અવલોકનો પર આધારિત છે.
→ વિશેષ બૈજિક ક્રિયાઓ માટે તે અનુકૂળ છે.
→ તે પ્રમાણમાં વધુ સ્થિર માપ છે.આનો અર્થ એ કે એકજ સમષ્ટિમાંથી લીધેલ સમાન કદના નિદર્શોનાં મધ્યકોમાં પ્રમાણ માં ઓછુ વિચલન હોય છે.
→ મધ્યકની ગણતરીમાં બધા અવલોકનોને સરખું મહત્વ આપવામાં આવે છે.
ગેરલાભ:
તેના પર અતિ મોટા અને અતિ નાના અવલોકનોની અસર વધુ પડતી થાય છે.
→ ખુલ્લા છેડાના વર્ગો ધરાવતી માહિતીમાં તેની ગણતરી કરી શકાતી નથી.
→ આલેખ વડે અથવા નિરિક્ષક વડે તેની ચોક્કસ કિંમત મેળવી શકાતી નથી.
→ જો અમુક અવલોકનો ખૂટતા હોય તો મધ્યકની ચોક્કસ કિંમત શોધી શકાતી નથી.
→ સરેરાશની આસપાસ સમાન રીતે વિપરીત ન થયેલી માહિતી માટે મધ્યક આપેલ માહિતીનું એટલું સારું પ્રતિનિધિત્વ ધરાવતો નથી.
→ જો અવલોકનોનું મહત્વ જુદું જુદું હોય તો સરેરાશ તરીકે મધ્યકનો ઉપયોગ કરવો યોગ્ય નથી.

Need a full question paper?

Generate a complete, print-ready paper with questions like this in minutes — across 16+ boards, with answer keys.

Start Generating Free

Similar questions

નીચેની માહિતીને કોષ્ટકમાં રજૂ કરો : એક શાળામાં ધોરણ $11$ અને $12$ માં કુલ $300$ વિદ્યાર્થીઓ છે, જેમાં $160$ છોકરાઓ છે. ધોરણ $11$ માં કુલ $140$ વિદ્યાર્થીઓ છે, જેમાં $80$ છોકરીઓ છે.
એક ક્રિકેટ ટુર્નામેન્ટમાં $5$ દેશો ભાગ લે છે. જે પ્રથમ રાઉન્ડમાં દરેક દેશે દરેક દેશ જોડે એક$-$એક મેચ રમવાની હોય, તો આ રાઉન્ડમાં કેટલી મેચ રમાશે $?$
ગુણોત્તર-શ્રેણી $6,2, \frac{2}{3}, \ldots$ માટે $S_4$શોધો.
એક પુલ બનાવવા માટે નીચે પ્રમાણે ખર્ચ થયો હતો. આ માહિતીને વૃત્તાંશ આકૃતિમાં દર્શાવો.
વીગતમજૂરીસિમેન્ટઈંટ અને રેતીકપચીલોખંડનિરીક્ષણકુલ
ખર્ચ (કરોડ ₹) 10826640
નીચે ત્રણ અંકો ધરાવતી યાદચ્છિક સંખ્યાઓ આપેલી છે :
$\{170, 111, 352, 002, 563, 203, 405, 545, 111, 446, 776, 691, 816, 233, 616, 300, 250, 816, 010\}.$
આ યાદચ્છિક સંખ્યાઓનો ઉપયોગ કરી $350$ કદની સમષ્ટિમાંથી $2\%$ કદનું પુરવણી સહિત અને પુરવણી રહિત પ્રકારે યાદચ્છિક નિદર્શ મેળવો :
નિદર્શ તપાસના લાભો જણાવો.
જો એક ગુણોત્તર શ્રેણીનું ત્રીજું પદ તે શ્રેણીના પ્રથમ પદનો વર્ગ હોય અને ચોથું પદ $3125$ હોય, તો તે શ્રેણી શોધો.
ગૌણ માહિતીની મર્યાદાઓ જાણનાર, જો સાવચેતીપૂર્વક તેનો ઉપયોગ કરે તો ગૌણ માહિતી પણ ઘણી ઉપયોગી નીવડી શકે છે. સમજાવો.
એક ઑફિસમાં કામ કરતાં $10$ કર્મચારીઓનું સરેરાશ વજન $58$ કિગ્રા છે. કર્મચારી ભરતીના એક તબક્કામાં લેવાયેલ $5$ સ્ત્રી કર્મચારીઓનું સરેરાશ વજન $52$ કિગ્રા છે અને $4$ પુરુષ કર્મચારીઓનું સરેરાશ વજન $60$ કિગ્રા છે. ભરતી પછી ઑફિસના બધા કર્મચારીઓનાં વજનનો મધ્યક મેળવો.
ગુણાત્મક માહિતીનું વર્ગીકરણ યોગ્ય ઉદાહરણ સહિત સમજાવો.