Question
નિદર્શ તપાસના લાભો જણાવો.

Answer

  • સમષ્ટિમાંથી કોઈ એક ચોક્કસ પદ્ધતિ દ્વારા પસંદ કરેલા નિદર્શના એકમોની તપાસ કરી માહિતી મેળવવામાં આવે તો તેવી તપાસને નિદર્શ તપાસ કહે છે.તેના લાભ નીચે પ્રમાણે છે :
લાભ :
  • નિદર્શ તપાસમાં મર્યાદિત એકમોની તપાસ કરવાની હોવાથી સમય, શક્તિ અને નાણાંનો બચાવ થાય છે. તેમજ તપાસનું કાર્ય ઝડપી બને છે.
  • તપાસનું કાર્ય મર્યાદિત હોવાથી આગણકો વધુ સંખ્યામાં રોકવા પડતા નથી. તેથી નિષ્ણાંતોની સેવા લેવાનું શક્ય બને છે.
  • નિયત ખર્ચ, સમય તેમજ સાધનોની મર્યાદામાં રહીને તપાસના વિશાળ ક્ષેત્રને આવરી લઈ શકાય છે.
  • નિદર્શ તપાસમાં પસંદ કરેલા અમુક જ એકમોની તપાસ કરવાની હોવાથી તલસ્પર્શી અને ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરવાનું શક્ય બને છે.
  • નિદર્શ તપાસને લીધે માહિતીનું એકત્રીકરણ, પૃથક્કરણ તેમજ તારણો મેળવવાનું કાર્ય ઝડપી, સરળ અને ચોકસાઈપૂર્વક થઈ શકે છે.
  • તપાસ દરમિયાન એકમોનો નાશ થતો હોય ત્યારે નિદર્શ તપાસ અનિવાર્ય અને એક માત્ર વિકલ્પ રહે છે.
  • સંશોધનના સમયગાળા દરમિયાન તપાસ સંબંધિત એકમના લક્ષણમાં ફેરફાર થવાની સંભાવના હોય તેવી પરિસ્થિતિમાં નિદર્શ તપાસ વધુ અનુકૂળ રહે છે.
  • સમષ્ટિનું કદ ખૂબ જ વિશાળ હોય ત્યારે નિદર્શ તપાસ અનિવાર્ય બને છે.

Need a full question paper?

Generate a complete, print-ready paper with questions like this in minutes — across 16+ boards, with answer keys.

Start Generating Free

Similar questions

જુદી જુદી ફેકટરીમાં થતા ઉત્પાદનની વિગત નીચે મુજબ છે.તેને યોગ્ય આકુતિમાં રજુ કરો.
ફેક્ટરી $P$ $Q$ $R$
ઉત્પાદન $($લાખ $Rs)$ $256$ $576$ $1024$

 
સ્તરિત યાદચ્છિક નિદર્શન વિશે નોંધ લખો.
એક શહેરમાં છેલ્લા દસ દિવસોમાં ટ્રાફિક પોલીસ ખાતા દ્વારા ટ્રાફિકના નિયમોના ભંગને લીધે વાહનધારકોને અપાતા ચલણ $($ટૅમ$)$ ની સંખ્યા અનુક્રમે $\{20, 42, 55, 60, 48, 80, 95, 70, 10\}$ અને $50$ છે.આ માહિતી પરથી વાહનધારકોને મળતા ચલણનો ચલનાંક શોધો.
$f(x)=x+\frac{1}{x+1}$ માટે $f(-x)+f(x)$ ની કિંમત શોધો.
જો એક ગુણોત્તર-શ્રેણીનું ત્રીજું પદ તે શ્રેણીના પ્રથમ પદનો વર્ગ હોય અને ચોથું પદ 3125 હોય, તો તે શ્રેણી શોધો.
એક ક્લબમાં કેટલાક યુવાનો ક્રિકેટનું કૉચિંગ મેળવી રહ્યા છે. તેમાંથી 15થી 25 વર્ષના 60 યુવાનો અને 25થી 35 વર્ષના 40 યુવાનો છે. આ સમષ્ટિમાંથી સ્તરિત યાદચ્છિક નિદર્શન-પદ્ધતિ દ્વારા 15થી 25 વર્ષના 7 અને 25થી 35 વર્ષના 4 યુવાનો પુરવણીરહિત પસંદ થાય તેવો નિદર્શ મેળવો.
15થી 25 વર્ષના યુવાનો માટે યાદચ્છિક સંખ્યાઓ :
40, 25, 80, 39, 19, 27, 18, 25, 79, 19, 58, 24, 25, 34, 22, 27, 21, 26, 29
25થી 35 વર્ષના યુવાનો માટે યાદચ્છિક સંખ્યાઓ :
51, 33, 38, 35, 45, 41, 33, 57, 28, 32, 36, 28
એક આવૃત્તિ$-$વિતરણ માટે કાર્લ પિયર્સનની વિષમતા $8$ અને વિષમતાંક = $\frac{2}{3}$ છે. જે તેનો મધ્યક $64$ હોય, તો તેનો મધ્યસ્થ અને ચલનાંક શોધો.
એક મશીનની કિંમતમાં તેના પહેલા ચાર વર્ષમાં અનુક્રમે $10 %, 7 %, 5 %$ અને $2 %$ ના દરે ઘસારો થાય છે. ઘસારાની સરેરાશ યોગ્ય રીતે શોધો.
મધ્યકના લાભ તથા ગેરલાભ જણાવો.
જો વાસ્તવિક વિધેય $f(x) = 2x^2 - 5 + 4$ હોય, તો $x$ ની કઈ કિંમત માટે $f(3x) = 3f(x) + 5 = 0$ થાય $?$