$100\; Hz$ આવૃત્તિનો ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરતો ધ્વનિ સ્ત્રોત $S$ તથા અવલોકનકાર $O$ એ એકબીજાથી અમુક અંતરે સ્થિર છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે ધ્વનિ ઉદ્‍ગમ $19.4\; ms^{-1}$ ઝડપથી ઉદ્‍ગમ અને અવલોકનકારના સ્થાનને જોડતી સીધી રેખા સાથે $ 60^o $ ના ખૂણે ગતિ કરે છે. અવલોકનકાર સ્થિર છે. અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતા ધ્વનિની આભાસી આવૃત્તિ ($Hz$ માં) કેટલી હશે? (હવામાં ધ્વનિનો વેગ $330\; ms^{-1}$ છે.)
  • A$97$
  • B$100$
  • C$103$
  • D$106$
AIPMT 2015, Difficult
Download our app for free and get startedPlay store
c
Here,

Frequency of source, \(v_{0}=100 \mathrm{Hz}\)

 Velocity of source, \(v_{s}=19.4 \mathrm{ms}^{-1}\)

 Velocity of sound in air, \(v=330 \mathrm{ms}^{-1}\)

As the velocity of source along the source observer line is \(v_{s} \cos 60^{\circ}\) and the observer is at rest, so the apparent frequency observed by the observer is

\({v=v_{0}\left(\frac{v}{v-v_{s} \cos 60^{\circ}}\right)}\)

\({=(100 \mathrm{Hz})\left(\frac{330 \mathrm{ms}^{-1}}{330 \mathrm{ms}^{-1}-\left(19.4 \mathrm{ms}^{-1}\right)\left(\frac{1}{2}\right)}\right)}\)

\({=(100 \mathrm{Hz})\left(\frac{330 \mathrm{ms}^{-1}}{330 \mathrm{ms}^{-1}-9.7 \mathrm{ms}^{-1}}\right)}\)

\({=(100 \mathrm{Hz})\left(\frac{330 \mathrm{ms}^{-1}}{320.3 \mathrm{ms}^{-1}}\right)=103 \mathrm{Hz}}\)

art

Download our app
and get started for free

Experience the future of education. Simply download our apps or reach out to us for more information. Let's shape the future of learning together!No signup needed.*

Similar Questions

  • 1
    દઢ આધાર પરથી પરાવર્તન થતા, તરંગની કળામાં કેટલો ફેરફાર થાય?
    View Solution
  • 2
    $1: 9$ तीव्रता अनुपात की दो तरंगे किसी बिन्दु पर एक दूसरे को पार करती है। उस बिन्दु पर परिणामी तीव्रताएं ($a$) $\mathrm{I}_1$ जब तरंगे कलासंबद्ध न हो (b) $\mathrm{I}_2$ जब तरंगे कलासंबद्ध हो, है तथा कलान्तर $60^{\circ}$ है। यदि $\frac{l_1}{i_2}=\frac{10}{x}$ तो $x=$. . . . . . . . . 
    View Solution
  • 3
    બે સ્વરકાંટાને એકસાથે કંપન કરાવતા $2$ સ્પંદ પ્રતિ સેકન્ડે સંભળાય છે,એક સ્વરકાંટાની આવૃત્તિ $256$ છે.આ સ્વરકાંટાને મીણ લગાવતાં સ્પંદની સંખ્યા $1$ પ્રતિ સેકન્ડ થાય છે,તો બીજા સ્વરકાંટાની આવૃત્તિ કેટલી થાય?
    View Solution
  • 4
    $50cm$ લંબાઇની દોરીની મૂળભૂત આવૃત્તિ $800Hz$ છે.તેમાં $1000 Hz$ ની આવૃત્તિ ઉત્પન્ન કરવા માટે દોરીની લંબાઇ કેટલી  ..... $cm$ કરવી પડે?
    View Solution
  • 5
    બંધ પાઇપમાં $1000 Hz$ ના તરંગો ઉત્પન્ન કરવામાં આવે,ત્યારે $6$ નિસ્પંદ બિંદુ વચ્ચેનું કુલ અંતર $85cm$ છે,તો ધ્વનિની ઝડપ કેટલી  ..... $m/s$ થાય?
    View Solution
  • 6
    $S$ અવાજ ધરાવતું ઉદગમ $50\,m/s$ ની ઝડપે સ્થિર અવલોકનકાર તરફ ગતિ કરે છે. ત્યારે અવલોકનકાર $1000\,Hz$ આવૃતિ માપે છે. ઉદગમ જ્યારે અવલોકનકારને પસાર કરી તેનાથી દૂર જતું હોય ત્યારે તેની આવૃતિ કેટલી ... $Hz$ થાય? (હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $350\,m/s$ )
    View Solution
  • 7
    સ્ત્રોતબિંદુથી $4$ મીટર દૂરના બિંદુુએ અવાજની પ્રબળતા $10 \,dB$ છે, તો સ્રોતથી $2$ મીટર દુરના બિંદુએે પ્રબળતા ........ $dB$ હશે.
    View Solution
  • 8
    $9.8 \,g/m$ રેખીય ધનતા ધરાવતો ધાતુના તારને $1$ મીટર દૂર રહેલા બે દઢ આધાર પર $10\; kg$ વજનના તણાવ સાથે બાંધેલ છે. તાર કાયમી ચુંબકના ધ્રુવોની વચ્ચે તેના મધ્ય બિંદુથી પસાર થાય છે અને તેમાંથી $n$ આવૃતિવાળો પ્રત્યાવર્તી પ્રવાહ પસાર કરતાં તે અનુનાદથી કંપન કરે છે. પ્રત્યાવર્તી પ્રવાહની આવૃત્તિ કેટલી ($Hz$ માં) હશે?
    View Solution
  • 9
    સમાન કંપવિસ્તાર અને સમાન આવિત્ત ધરાવતા બે તરંગો દોરી પર વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરે છે. તેઓ વ્યતિકરણ અનુભવીને સ્થિત તરંગ ઉત્પન્ન કરે છે કે જેને નીચેના સમીકરણથી દર્શાવી શકાય છે.

    $y=\left(10 \cos \pi x \sin \frac{2 \pi t }{ T }\right) cm$

    $x=\frac{4}{3} cm$ આગળ રહેલા કણનો કંપવિસ્તાર.....$cm$ હશે

    View Solution
  • 10
    $2\,L$ લંબાઇનો તાર $A$ અને $B$ બે સમાન લંબાઈ,સમાન દ્રવ્ય પરંતુ $r$ અને $2r$ બે અલગ અલગ ત્રિજ્યાના તારને જોડીને બનાવવામાં આવે છે.તે એવી રીતે કંપન કરે કે જેથી તેમની વચ્ચેનો સાંધો નોડ બને.જો $A$ તારામાં એન્ટિનોડ $p$ અને $B$ તારામાં એન્ટિનોડ $q$ હોય તો ગુણોત્તર $p : q$ કેટલો થાય?
    View Solution