Question
પ્રસારમાન એટલે શું ? તેનાં ઇચ્છનીય લક્ષણો જણાવો.

Answer

  • માહિતીના સરેરાશ માપની આસપાસ તેના અવલોકનો કેટલા પ્રમાણમાં ફેલાયેલા છે તે દર્શાવતું મુલ્ય એટલે ચલન અથવા પ્રસરમાન.
  • માહિતીના સરેરાશ માપની આસપાસ તેના અવલોકનો કેટલા પ્રમાણમાં ફેલાયેલા છે તે દર્શાવતું મુલ્ય એટલે ચલન અથવા પ્રસરમાન.પ્રસરમાનના ઇચ્છનીય લક્ષણો નીચે મુજબ છે.
    • (૧) પ્રસરમાનની વ્યાખ્યા સ્પષ્ટ અને ચોક્કસ હોવી જોઈએ.
    • (૨) તેની ગણતરી સહેલી અને સમજવામાં સરળ હોવી જોઈએ
    • (૩) તેની ગણતરીમાં માહિતીના બધાં જ અવલોકનોનો ઉપયોગ થવો જોઈએ
    • (૪) તે બૈજીક ક્રિયાઓ તથા આંકડાશાસ્ત્રીય ગણતરીઓ માટે અનુકુળ હોવું જોઈએ.
    • (૫) તે નિદર્શનના સાપેક્ષમાં સ્થિર માપ હોવું જોઈએ.એટલે કે એક જ સમષ્ટિમાંથી સમાન કાળના જુદા જુદા નીદારશો લેવામાં આવે તો તેમાંથી મળતું પ્રસારનું માપ લગભગ સરખું મળવું જોઈએ.
    • (૬) તેની કિંમત પર માહિતીના અતિ નાનાં અને અતિ મોટા અવલોકનોની અસર ઓછી હોવી જોઈએ.

Need a full question paper?

Generate a complete, print-ready paper with questions like this in minutes — across 16+ boards, with answer keys.

Start Generating Free

Similar questions

$5$ છોકરાઓ અને $3$ છોકરીઓને  એક હારમાં કેટલી રીતે  ગોઠવી શકાય કે જેથી ગોઠવણીમાં બધાં જ છોકરાઓ એક સાથે ગોઠવાય $?$
ચતુર્થક વિચલનના લાભ તથા ગેરલાભ લખો.
$(2+\sqrt{3})^7+(2-\sqrt{3})^7$ની કિંમત દ્રીપદી વિસ્તરણની મદદથી મેળવો.
એક ચલનાં $35$ અવલોકનો પરથી મેળવેલ મધ્યકની કિંમત $140$ છે. પાછળથી માલુમ પડ્યું કે, એક અવલોકનની કિંમત $95$ લેવાને બદલે $59$ લેવાઈ હતી. તો સુધારેલ મધ્યક શોધો.
સરેરાશ વિચલનના લાભ તથા ગેરલાભ લખો.
એક માહિતીનો ચલનાંક 30 %, મધ્યક 40 અને વિષમતાંક 0.25 હોય, તો બહુલક શોધો.
જો $5, m, 20, t$ ગુણોત્તર શ્રેણીમાં હોય તો $m$ અને $t$ શોધો.
$f : A \rightarrow B, A = \{10, 20, 30\}, B = \{18, 48, 98, 128, 148\}, f(x) = 5x - 2$ માટે પ્રદેશ, સહપ્રદેશ અને વિસ્તાર મેળવો.
દસ અવલોકનોનો ધારેલો મધ્યક 25 છે. ધારેલા મધ્યકમાંથી લીધેલા વિચલનોનો સરવાળો અને તેના વર્ગોનો સરવાળો અનુક્રમે 20 અને 290 હોય, તો ચલનાંક શોધો.
એક ગામમાં $30$ નાના ખેડૂતો અને $20$ મોટા ખેડૂતોમાંથી ખાતરનો વપરાશ જાણવા માટે $10$ ખેડૂતોનો યાદચ્છિક નિદર્શ
પસંદ કરો કે જેમાં $6$ નાના ખેડૂતો અને $4$ મોટા ખેડૂતો હોય.
નાના ખેડૂતો માટે યાદચ્છિક સંખ્યાઓ :
$\{12, 95, 18, 96, 20, 84, 56, 11, 52, 03, 10, 45\}$
મોટા ખેડૂતો માટે યાદચ્છિક સંખ્યાઓ :
$\{04, 40, 34, 11, 72, 11, 50, 55, 08, 13, 76, 18\}$