Gujarat BoardEnglish MediumSTD 11 Commerceગુજરાતીપધ : વિસામો4 Marks
Question
'વિસામો' કાવ્યનું વક્તવ્ય સ્પષ્ટ કરો.
✓
Answer
'વિસામો' એ સુંદર ભાવવાહી કાવ્ય છે. વિસામો એટલે થાક ખાવો. પણ કવિ અહીં માનવીને કાવ્યની શરૂઆતમાંજ કહે છે કે 'તું થાકે કે ના થાકે પણ વિસામો લઈશ નહિ. એકલા હાથે જીવનમાં ઝઝૂમજે.' કવિ માનવીને કહે છે કે તારે જીવનમાં અનેક ભૂલામણા માર્ગ છે તેને ઓળંગવાના છે. કેટલાયનાં જીવનનો ઉદ્ધાર કરવાનો છે આ માટે તું હિંમત રાખજે. ધીરજ રાખજે. જીવનના પથ પર તાપ$-$થાક લાગશે. લીલી$-$સૂકી જોવા મળશે. મુસીબતો આવશે પણ એ મુશ્કેલી સંકટ બધીને વટાવીને આગળ વધવાનું છે. કેટલાય વણખેડયા ખેતરો હોય જેમાં પાક ઊગે નહિ પણ એવા ખેતરોને જો ખંતથી ખેડવામાં આવે, મહેનત$-$પરિશ્રમ કરવામાં આવે તો અઢળક ધાન્ય$-$અનાજ પકવી શકાય છે તો એ મહેનતનું કામ કવિ માનવીને કરવા કહે છે. અંધકારમય જગતમાં પ્રકાશનું તેજ બનવા કવિ કહે છે. આ બધુ કાર્ય કરતાં સમગ્ર જીવન પૂરું થઈ જાય તો પણ કદી થાકી કે હારી ન જતાં, વિસામો ન લેતા આગળ વધતા રહેવાનું કહે છે. પોતે વિસામો ન લઈને પણ બીજાને વિસામો આપજે એ ભાવના સમગ્ર કાવ્યનાં કેન્દ્રમાં છે. એટલે કવિ કાવ્યના અંતે વરખડીના છાયાની જેમ હૈયામાં પણ બીજાને છાંયડો મળે એમ વિસામો આપવાની વાત કરી છે. ઘર, કુટુંબ કે પોતાના માટે તો બધા જીવે છે. પણ બીજાને માટે જીવવું એ અગત્યનું છે. માણસ કેટલું જીવે એ મહત્ત્વનું નથી. પણ કેવી રીતે જીવે એ મહત્ત્વનું છે. બીજાને હંમેશાં ઉપયોગી થવું એવી સુંદર ભાવના 'વિસામો' કાવ્યમાં જોવા મળે છે.
Need a full question paper?
Generate a complete, print-ready paper with questions like this in minutes — across 16+ boards, with answer keys.