આપણે જે અરીસામાં જોઈએ છીએ તે આપણા ચહેરાનું શુ છે.

પડછાયો

પ્રકાશનું પરાવર્તન

પારભાસક પદાર્થ

અપારદર્શક પદાર્થ

પારદર્શક પદાર્થ

તેમાંથી અંશતઃ પ્રકાશને પસાર થવા દે છે.

પડછાયા કરતાં ખૂબ અલગ હોય છે

ક્યારેય પણ તરફ સીધું જ જોવું નહિ.

પિનહોલ કૅમેરાથી સૂર્યનું પ્રતિબિંબ દેખાય છે.

અરીસો તેના પર પડતાં પ્રકાશની બદલી શકે છે.

પડછાયો હંમેશાં પર મેળવી શકાય છે.

ઘણીવાર પડછાયા આપણને તેમના વડે ગેરમાર્ગે દોરી શકે છે.

પ્રકાશ ગતિ કરે છે.

અરીસામાં થી સ્પષ્ટ પ્રતિબિંબ મળે છે.

પ્રકાશની ગતિને જયારે અટકાવે ત્યારે પડછાયો બને છે.

પડછાયાનું કદ સૌથી ટૂંકું હોય છે.

આપણને પદાર્થના આકાર વિશે કેટલીક માહિતી આપે છે.

જમીન પર જોવા મળતો ઘેરો ભાગ તેના લીધે હોય છે.

પદાર્થની આરપાર જરા પણ જોઈ શકાતું નથી.

પારભાસક પદાર્થોની આરપાર જોઈ શકાતું નથી.

જે પદાર્થોની આરપાર સ્પષ્ટ જોઈ શકાય તે પદાર્થો છે.

સૂર્ય એ પદાર્થ છે, જે પ્રકાશ ઉત્પન્ન કરે છે.

આપણને વસ્તુઓ જોવામાં મદદ કરે છે.

પડછાયો અને પ્રતિબિંબ

પારદર્શક પદાર્થ અને અપારદર્શક પદાર્થ

પિનહૉલ કેમેરો બનાવવો.

વસ્તુના પડછાયા પરથી વસ્તુના ચોક્કસ આકારનો ખ્યાલ આવતો નથી તે દર્શાવવું.

પડછાયો હંમેશાં પડદા પર મળે છે તે દર્શાવવું.

પ્રકાશના માર્ગમાં અપારદર્શક પદાર્થ આવે ત્યારે તેનો પડછાયો પડે છે તે દર્શાવવું.

આપેલ પદાર્થોની પારદર્શકતા તપાસવી.

પ્રયોગ આકૃતિ દોરી વર્ણવો. : પ્રકાશ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે અને અરીસા વડે પરાવર્તન પામે છે તે દર્શાવવું

પ્રયોગ આકૃતિ દોરી વર્ણવો. : અરીસો તેના પર પડતા પ્રકાશનાં કિરણોની દિશા બદલે છે તે દર્શાવવું.

પ્રયોગ આકૃતિ દોરી વર્ણવો. : પ્રકાશ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે તે સાબિત કરવું.

પ્રયોગ આકૃતિ દોરી વર્ણવો. : પિનહૉલ કૅમેરા બનાવવા અને તેના વડે વસ્તુઓના પ્રતિબિંબ જોવા.

પ્રકાશ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે તે સાબિત કરતો પ્રયોગ વર્ણવો.

ચશ્માં પહેરનાર વ્યક્તિ ઘણીવાર ચશ્માંના કાચ લૂછતી હોય છે.

ચંદ્ર પ્રકાશ આપે છે, પરંતુ તે પ્રકાશનું ઉદગમસ્થાન ગણાતો નથી.

અંધારા ઓરડામાંની વસ્તુ આપણે જોઈ શકતા નથી.

શું તમે એવો કોઈ આકાર બનાવવાનું વિચારી શકો કે જેને એક રીતે પકડવામાં આવે, તો વર્તુળાકાર પડછાયો અને બીજી રીતે પકડવામાં આવે તો લંબચોરસ પડછાયો પડે?

પિનહૉલ કૅમેરા બનાવવાની રીત વર્ણવો.

નીચેના પદાર્થોનું પારદર્શક પદાર્થો, અપારદર્શક પદાર્થો અને પારભાસક પદાર્થોમાં વર્ગીકરણ કરો : અરીસો, તેલિયો કાગળ, હવા, પેન્સિલ, ડહોળું પાણી, શુદ્ધ પાણી, દૂધ,દૂધિયો કાચ, ચશ્માંનો કાચ, વાદળ, ઈંટ, એરંડિયું.

સંપૂર્ણ અંધારાવાળા રૂમમાં જો તમારી સામે અરીસો રાખો તો શું તમને અરીસામાં તમારું પ્રતિબિંબ દેખાશે ?

નીચેનાનું પ્રકાશના કુદરતી સ્ત્રોતો અને કૃત્રિમ સ્રોતોમાં વર્ગીકરણ કરો :
મીણબત્તી, સૂર્ય, ઇલેક્ટ્રિક બલ્બ, ફાનસ, તારા, ટૉર્ચ, આગિયો, ટ્યૂબલાઇટ, અગ્નિ.

પડછાયો એટલે શું ? પડછાયાને કારણે બનતી મહત્વની ખગોળીય ઘટનાઓ જણાવો.

તમારા ઘરમાં હોય તેવા પ્રકાશના કૃત્રિમ સ્ત્રોતો જણાવો.

વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો : ચશ્માં પહેરનાર વ્યક્તિ ઘણી વાર ચશ્માંના કાચ લૂછતી હોય છે.

વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો : અંધારા ઓરડામાંની વસ્તુ આપણે જોઈ શકતા નથી.

વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો : ચંદ્ર પ્રકાશ આપે છે, પરંતુ તે પ્રકાશનું ઉદ્દગમસ્થાન ગણાતો નથી.

અંધારી રાત્રે રસ્તા પરની લાઇટના અજવાળામાં એક માણસ જઈ રહ્યો છે અને રસ્તાની બાજુમાં સહેજ દર ઝાડ નીચે ચોર ઊભો છે. ચોર માણસને જોઈ શકે છે, પરંતુ માણસ ચોરને જોઈ શકતો નથી. શા માટે?

પડછાયો શાથી રચાય છે ?

પ્રકાશ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે. - સમજાવો.

સાદો પિનહોલ કૅમેરા કેવી રીતે બનાવી શકાય છે ?

સૂર્યગ્રહણ ક્યારેય પણ નરી આંખે કે સીધું જોવું જોઈએ નહિ ?

પિનહોલ કેમેરામાંથી જે પદાર્થને જોવા હોય તે માટે પદાર્થની શું શરત હોય છે ?

આપણને કોઈ પણ પદાર્થ ક્યારે દેખાય છે ?

નીચેના પદાર્થોને પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિતમાં વર્ગીકૃત કરો : હવા, પાણી, ખડકનો ટુકડો, ઍલ્યુમિનિયમ શીટ, અરીસો, લાકડાનું પાટિયું, પ્લાસ્ટિકનું પડ, સીડી, ધુમાડો, સાદ કાચની પ્લેટ, ધુમ્મસ, લોખંડનો લાલચોળ ટુકડો, છત્રી, પ્રકાશિત ફ્લોરોસન્ટ ટ્યુબ, દીવાલ, કાર્બન પેપર, ગેસ બર્નરની જ્યોત, કાર્ડબોર્ડ, પ્રકાશિત ટૉર્ચ, સેલોફેન પેપર, તારનું ગૂંચળું કેરોસીન સ્ટવ, સૂર્ય, આગિયો, ચંદ્ર,

નીચેના પદાર્થોને અપારદર્શક, પારદર્શક કે પારભાસક વર્ગીકૃત કરો : હવા, પાણી, ખડકનો ટુકડો, ઍલ્યુમિનિયમ શીટ, અરીસો, લાકડાનું પાટિયું, પ્લાસ્ટિકનું પડ, સીડી, ધુમાડો, સાદ કાચની પ્લેટ, ધુમ્મસ, લોખંડનો લાલચોળ ટુકડો, છત્રી, પ્રકાશિત ફ્લોરોસન્ટ ટ્યુબ, દીવાલ, કાર્બન પેપર, ગેસ બર્નરની જ્યોત, કાર્ડબોર્ડ, પ્રકાશિત ટૉર્ચ, સેલોફેન પેપર, તારનું ગૂંચળું કેરોસીન સ્ટવ, સૂર્ય, આગિયો, ચંદ્ર.

નીચેના પદાર્થોને અપારદર્શક, પારદર્શક કે પારભાસક અને પ્રકાશિત કે અપ્રકાશિતમાં વર્ગીકૃત કરો : હવા, પાણી, ખડકનો ટુકડો, ઍલ્યુમિનિયમ શીટ, અરીસો, લાકડાનું પાટિયું, પ્લાસ્ટિકનું પડ, સીડી, ધુમાડો, સાદ કાચની પ્લેટ, ધુમ્મસ, લોખંડનો લાલચોળ ટુકડો, છત્રી, પ્રકાશિત ફ્લોરોસન્ટ ટ્યુબ, દીવાલ, કાર્બન પેપર, ગેસ બર્નરની જ્યોત, કાર્ડબોર્ડ, પ્રકાશિત ટૉર્ચ, સેલોફેન પેપર, તારનું ગૂંચળું કેરોસીન સ્ટવ, સૂર્ય, આગિયો, ચંદ્ર.

નીચેના પદાર્થોનું પારદર્શક પદાર્થો, અપારદર્શક પદાર્થો અને પારભાસક પદાર્થોમાં વર્ગીકરણ કરો : અરીસો, તેલિયો કાગળ, હવા, પેન્સિલ, ડહોળું પાણી, શુદ્ધ પાણી, દૂધ, ધિયો કાચ, ચશ્માંનો કાચ, વાદળ, ઈંટ, એરંડિયું.

નીચેનાનું પ્રકાશના કુદરતી સ્રોતો અને કૃત્રિમ સ્રોતોમાં વર્ગીકરણ કરો : મીણબત્તી, સૂર્ય, ઇલેક્ટ્રિક બલ્બ, ફાનસ, તારા, ટૉર્ચ, આગિયો, ટ્યૂબલાઈટ.

નીચેના પદાર્થોનું પારદર્શક પદાર્થો, અપારદર્શક પદાર્થો અને પારભાસક પદાર્થોમાં વર્ગીકરણ કરો : અરીસો, તેલિયો કાગળ, હવા, પેન્સિલ, ડહોળું પાણી, શુદ્ધ પાણી, દૂધ, ધિયો કાચ, ચશ્માંનો કાચ, વાદળ, ઈંટ, એરંડિયું.

કેવા પદાર્થનો પડછાયો પડી શકે નહિ?

પ્રકાશ ક્યારે અવરોધાય છે ?

વસ્તુ ક્યારે દેખાય છે ?

પડછાયો હંમેશાં પડદા પર મેળવી શકાય છે. અહીં પડદા તરીકે શું હોઈ શકે ?

પડછાયાના કારણે બનતી મહત્ત્વની ખગોળીય ઘટનાઓ જણાવો.

પ્રકાશના કૃત્રિમ સ્ત્રોતોનાં ત્રણ ઉદાહરણ આપો.

પ્રકાશના કુદરતી સ્ત્રોતોનાં ત્રણ ઉદાહરણ આપો.