लोकशिक्षण देण्याच्या हेतूने भारत सरकारने १९६० साली ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ येथे फिल्म अॅण्ड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (FTII) या संस्थेची स्थापना केली.
- Aमुंबई
- Bहैदराबाद
- ✓पुणे
- Dनवी दिल्ली
Answer: C.
View full solution →Question types
इतिहास - इतिहासाची साधने question types
34 questions across 7 question groups — pick any mix to generate a Social Studies paper with step-by-step answer keys.
34
Questions
7
Question groups
5
Question types
01
इतिहास - पर्यायांतून योग्य पर्याय निवडून पुढील विधाने पूर्ण करा : [MCQ-1]
10 Q→02इतिहास - पुढील प्रत्येक गटातील चुकीची जोडी ओळखून लिहा : [MATCH THE FOLLOW - 1]
3 Q→03इतिहास - पुढे दिलेल्या सूचनांप्रमाणे कृती करा: [KRUTI IMG -2]
5 Q→04इतिहास - टिपा लिहा : [ SHORT NOTE-2]
7 Q→05इतिहास - विधाने सकारण स्पष्ट करा : [REASON - 2]
4 Q→06इतिहास - परिच्छेदाचे वाचन - प्रश्नांची उत्तरे लिहा : [PARA QUE - 4]
1 Q→07इतिहास - प्रश्नांची सविस्तर उत्तरे लिहा [3M]
4 Q→Sample Questions
इतिहास - इतिहासाची साधने questions
One sample from each question group in this chapter. Select any group above to see the full set with answer keys.
भारत सरकारच्या ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ या खात्याने प्रसिद्ध केलेला 'INDIA (भारत)' हा वार्षिक संदर्भग्रंथ इतिहासलेखनासाठी विश्वसनीय मानला जातो.
- Aमहिला व बालविकास
- ✓माहिती व प्रसारण
- Cविज्ञान व तंत्रज्ञान
- Dशिक्षण व मानव संसाधन विकास
Answer: B.
View full solution →‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ हे संपर्क साधन आल्या वेगानेच संपुष्टातही आले.
- Aमोबाइल
- ✓पेजर
- Cटॅब
- Dटेलिफोन
Answer: B.
View full solution →छत्रपती शिवाजी महाराज वस्तुसंग्रहालय ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ येथे आहे.
- ✓मुंबई
- Bपुणे
- Cकोल्हापूर
- Dनागपूर
Answer: A.
View full solution →रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाचे मुख्य कार्यालय ‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾‾ येथे आहे.
- Aकोलकाता
- Bचेन्नई
- ✓मुंबई
- Dबेंगळूरू
Answer: C.
View full solution →| संस्था | विशेष |
| (१) राष्ट्रीय अभिलेखागार | - ऐतिहासिक दस्तऐवज जतन करणे |
| (२) प्रेस ट्रस्ट ऑफ इंडिया | - देशभरातील वृत्तपत्रांना बातम्या पुरवणे |
| (३) इंडियन न्यूज रिव्हयू | - वृत्तपट व अनुबोधपट बनवणे |
| (४) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया | - लोकांना कर्जपुरवठा करणे |
| इतिहासाची साधने | विशेष |
| (१) शिलालेख | - लिखित साधन |
| (२) वृत्तपत्रे | - भौतिक साधन |
| (३) ओव्या | - मौखिक साधन |
| (४) दूरदर्शन | - दृक् - श्राव्य साधन |
| व्यक्ती | विशेष |
| (१) जाल कूपर | - टपाल तिकीट अभ्यासक |
| (२) कुसुमाग्रज | - कवी |
| (३) अण्णा भाऊ साठे | - लोकशाहीर |
| (४) अमरशेख | - चित्रसंग्राहक |
पुढील संकल्पनाचित्रे पूर्ण करा :
पुढील संकल्पनाचित्रे पूर्ण करा :
पुढील संकल्पनाचित्रे पूर्ण करा :
पुढील संकल्पनाचित्रे पूर्ण करा :
पुढील संकल्पनाचित्रे पूर्ण करा :
संग्रहालये.
भौतिक साधने.
दृक्-श्राव्य साधने.
मौखिक साधने.
अभिलेखागार.
दृक्-श्राव्य साधनांचा वापर करताना खूप काळजी घ्यावी लागते.
इतिहासाच्या अभ्यासात 'नाणी' हे महत्त्वाचे भौतिक साधन मानले जाते.
आधुनिक भारताचा इतिहास लिहिण्यासाठी दृक्-श्राव्य माध्यमे महत्त्वाची असतात.
टपाल खाते टपाल तिकिटांच्या माध्यमातून भारतीय संस्कृतीचा वारसा व एकात्मता यांच्या जतनाचे प्रयत्न करते.
$\quad$१९७७ मध्ये भारत सरकारने 'जाल कूपर' हे टपाल तिकीट प्रसिद्ध केले. जाल कूपर हे 'टपाल तिकीट' या विषयातले जागतिक पातळीवरचे अभ्यासक होते. मुंबईत पारशी कुटुंबात जन्मलेल्या कूपर यांनी 'इंडियाज स्टॅम्प जर्नल 'चे संपादन केले. भारतातील पहिल्या 'टपाल तिकीट संग्राहक ब्यूरो 'चे ते संस्थापक (First Philatelic Bureau) होत. त्यांनी 'एम्पायर ऑफ इंडिया फिलाटेलिक सोसायटी 'ची स्थापना केली. पुढे या विषयावर त्यांनी पुस्तके लिहिली. या छंदाला त्यांनी शास्त्रीय स्वरूप दिले. भारतीय टपाल तिकिटांचा अभ्यास जागतिक पातळीवर नेण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे. टपाल तिकीट संग्राहक अशी कारकिर्दीची सुरुवात करून जागतिक पातळी गाठणाऱ्या कूपर यांचे योगदान समजण्यास त्यांच्यावर काढलेले टपाल तिकीट हे महत्त्वाचे साधन आहे.
प्रश्न :
(१) जाल कूपर यांनी कोणत्या क्षेत्रात मोठे योगदान दिले ?
(२) जाल कूपर यांच्या योगदानाचा भारत सरकारने कसा गौरव केला ?
(३) जाल कूपर यांनी कोणते कार्य केले ?
View full solution →प्रश्न :
(१) जाल कूपर यांनी कोणत्या क्षेत्रात मोठे योगदान दिले ?
(२) जाल कूपर यांच्या योगदानाचा भारत सरकारने कसा गौरव केला ?
(३) जाल कूपर यांनी कोणते कार्य केले ?
इतिहासलेखनात 'INDIA (भारत)' या वार्षिक संदर्भग्रंथाची उपयुक्तता स्पष्ट करा.
'इंडियन न्यूज रिव्ह्यू' ही संस्था कोणते कार्य करते ?
वृत्तपत्रांचे महत्त्व स्पष्ट करा.
संग्रहालयाविषयी माहिती लिहा.
Generate a इतिहास - इतिहासाची साधने paper free
Pick question groups from the list above, set marks and difficulty, and export a branded PDF with step-by-step answer keys. First 3 chapters free — no signup.